Γράφει: Νάταλι Μιχαηλίδου

Διττό το αίτημα του νεοσυσταθέντος κόμματος, που διαγράφηκε στο παρά πέντε των βουλευτικών εκλογών από το μητρώο πολιτικών κομμάτων και, ως εκ τούτου, δεν προχώρησε στην υποβολή υποψηφιοτήτων. Αφενός, οι «Ανεξάρτητοι – Συμμαχία Ανατροπής» ζητούν αναβολή των εκλογών για ένα μήνα μέσω γραπτού αιτήματος προς τον υπουργό Εσωτερικών. Αφετέρου, αιτούνται μέσω προσφυγής που ασκούν ενώπιον Διοικητικού Δικαστηρίου την ακύρωση της διαγραφής τους, υποστηρίζοντας ότι είναι άκυρη και παράνομη.

Εν αναμονή αποφάσεων
Επαναπροκήρυξη των βουλευτικών εκλογών και διατήρηση της επωνυμίας με την οποία ενεγράφησαν στο μητρώο πολιτικών κομμάτων διεκδικούν τα μέλη του νεοσύστατου σχηματισμού, που βρέθηκε στο… μάτι του κυκλώνα κατόπιν σχετικής γνωμάτευσης του Γενικού Εισαγγελέα. Ειδικότερα, οι «Ανεξάρτητοι – Συμμαχία Ανατροπής» με επιστολή που απηύθυναν στην Υπηρεσία Εκλογών στις 12 Μαΐου ζήτησαν να διαβιβαστεί στον υπουργό Εσωτερικών το αίτημά τους όπως «επαναπροκηρυχθούν οι επόμενες βουλευτικές εκλογές 2021, δίδοντας χρονικό περιθώριο ενός μηνός», ώστε να μπορεί να διασφαλιστεί συμμετοχή τους στις εν λόγω εκλογές «ισότιμα και δίκαια σε σχέση με τα υπόλοιπα κόμματα». Μέχρι στιγμής, δεν έχει δοθεί καμία απάντηση.

Περαιτέρω, εκκρεμεί ενώπιον Διοικητικού Δικαστηρίου προσφυγή του κόμματος, που προσβάλλει την  απόφαση του Εφόρου Τήρησης Μητρώου Πολιτικών Κομμάτων, με την οποία ανακλήθηκε στις 4 Μαΐου η εγγραφή τους ως κόμμα. Σημειώνεται ότι, στο πλαίσιο της προσφυγής καταχωρίστηκε παράλληλα μονομερής αίτηση για εξασφάλιση προσωρινού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης της απόφασης του Εφόρου Τήρησης Μητρώου Πολιτικών Κομμάτων. Το διάταγμα, που εκδόθηκε την περασμένη βδομάδα (11 Μαΐου) επί τη βάσει ισχυρισμού συμμετοχής του κόμματος στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές, κατέστη αυτόματα άκυρο κατόπιν απόσυρσης του αιτητικού από τους Ανεξάρτητους στις 14 Μαΐου, εφόσον λόγω μη υποβολής υποψηφιότητας ήταν πλέον άνευ αντικειμένου.

«Αυτόδηλα έκδηλη παρανομία»
Η συγκεκριμένη επωνυμία, πάντως, δεν ήταν η πρώτη επιλογή των αιτητών. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις 17 Ιανουαρίου ο εκπρόσωπος του κόμματος, Ιωάννης Διάκος, υπέβαλε στο υπουργείο Εσωτερικών αίτηση εγγραφής πολιτικού κόμματος προτείνοντας τα ονόματα «Κράτος Δικαίου», «Συμμαχία Ανατροπής για την Αποκατάσταση Κράτους Δικαίου» και «Συμμαχία Ανατροπής – Κράτος Δικαίου». Καθότι περιείχαν τη φράση «κράτος δικαίου», κανένα από τα τρία ονόματα δεν έγινε αποδεκτό και τέθηκε η εισήγηση για την επωνυμία «Ανεξάρτητοι – Συμμαχία Ανατροπής» με την οποία και ενεγράφη το νέο πολιτικό κόμμα στις 10 Φεβρουαρίου. Δύο μέρες μετά, υπό την επωνυμία που συμφωνήθηκε, η εγγραφή δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας ως προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.

Στην πιθανότητα πρόκλησης σύγχυσης στον μέσο συνετό πολίτη αποδόθηκε η ανάκληση της εγγραφής του κόμματος Ανεξάρτητοι – Συμμαχία Ανατροπής

Εντούτοις, περί τα μέσα Απριλίου και αφού μεσολάβησε η υποβολή αίτησης εγγραφής πολιτικού κόμματος από την Άννα Θεολόγου, ο Γενικός Διευθυντής του αρμόδιου υπουργείου και, ταυτόχρονα, Έφορος Τήρησης Μητρώου πολιτικών κομμάτων, προέβη σε… δεύτερες σκέψεις. Έχοντας λάβει απάντηση από τον Γενικό Εισαγγελέα σε ερώτημα που ο ίδιος υπέβαλε αναφορικά με τη συμπερίληψη της λέξης «ανεξάρτητοι» σε επωνυμία κόμματος, εισηγήθηκε την υποβολή αιτήματος για τροποποίηση του ονόματος, προς αποφυγή του ενδεχομένου ανάκλησης της απόφασης εγγραφής.

Σημειώνεται ότι στη βάση της πρώτης γνωμάτευσης του Γενικού Εισαγγελέα, η χρήση της λέξης «ανεξάρτητοι» στην επωνυμία ενός πολιτικού κόμματος, δεν συνάδει με την κείμενη νομοθεσία και τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα δημοκρατικά κράτη. Εν τέλει, στις 4 Μαΐου, ο Έφορος κοινοποίησε στα μέλη του κόμματος την απόφαση διαγραφής τους από το μητρώο, που σύμφωνα με τους ίδιους στηρίχθηκε σε αλλότρια ή λανθασμένα κριτήρια, αντιβαίνει στην ισχύουσα νομοθεσία και τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς και Οδηγίες, ενώ αποτελεί αυτόδηλα έκδηλη παρανομία.

Υπενθυμίζεται ότι η ίδια γνωμάτευση οδήγησε και στο… διαζύγιο της κ. Θεολόγου από το Κίνημα Ενωμένων Κύπριων Κυνηγών, ενώ εξ αφορμής της, οι προσεχείς βουλευτικές θα είναι η πρώτη εκλογική αναμέτρηση από το 1991 που το κόμμα της Εζεκία Παπαϊωάννου δεν θα κατέλθει με την πλήρη ονομασία ΑΚΕΛ Αριστερά Νέες Δυνάμεις.

Κληθείς να σχολιάσει την αιτιολογία που δόθηκε για διαγραφή του κόμματος, ο κ. Διάκος υποστήριξε ότι πρόκειται για «πολιτικά παιχνίδια που στόχο έχουν να εξαφανίσουν την έννοια των ανεξάρτητων», ενώ πρόσθεσε ότι «τα παραδοσιακά κόμματα απέτυχαν προς τον ρόλο τους και κατάντησαν… καρκινώματα της κοινωνίας». Επί τάπητος θέτει και το ζήτημα του εκλογικού νόμου, υποστηρίζοντας ότι «χρειάζεται να βρεθούν νέες λύσεις, ώστε να αναγεννηθεί η Δημοκρατία στην Κύπρο». Ειδικότερα, αναφέρει ότι πρέπει «είτε να αλλάξει ο εκλογικός νόμος, που είναι άδικος και μη αντιπροσωπευτικός για την κοινωνία των απλών πολιτών, είτε κόμματα σαν το δικό μας να αγκαλιάσουν και να οργανώσουν ανεξάρτητες φωνές». Υπογραμμίζει μάλιστα ότι «αυτό το δικαίωμα μας το στέρησαν, γιατί θέλουν παλαιολιθικά κόμματα, με νοοτροπίες που συντηρούνται από το σύστημα τα τελευταία 50 χρόνια, παρότι είναι αυτά που οδήγησαν τον τόπο στην καταστροφή και την αδικία».

Προς αποφυγή… σύγχυσης
Στην πιθανότητα πρόκλησης σύγχυσης στον μέσο συνετό πολίτη και «μοναδικό γνώμονα τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος», αποδόθηκε η… κατόπιν εορτής απόφαση ανάκλησης εγγραφής του κόμματος. Προβλήθηκε, μάλιστα, ο ισχυρισμός ότι, ο κίνδυνος σύγχυσης δεν θα πρέπει να εξετάζεται αποκλειστικώς κατά τη στιγμή ψηφοφορίας, όπου οι ανεξάρτητοι υποψήφιοι σημειώνονται στο τέλος του ψηφοδελτίου ως «μεμονωμένοι», αλλά ευρέως, στον αντίκτυπο που έχει η ονομασία στον μέσο πολίτη, «εφόσον ενδεχομένως να μην αντιληφθεί τη διαφοροποίηση του ανεξάρτητου υποψήφιου βουλευτή από τον υποψήφιο βουλευτή, που κατέρχεται στις εκλογές με το κόμμα που περιέχει στην ονομασία του τη λέξη ‘Ανεξάρτητοι’».

Βάσει αυτού του σκεπτικού και καθοδηγούμενος από τη γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα, ο Έφορος σημειώνει σε επιστολή του προς τους επηρεαζόμενους ότι δεν αποδέχθηκε αιτήσεις για εγγραφή άλλων πολιτικών κομμάτων «που να περιέχουν στην ονομασία τους τη λέξη ‘ανεξάρτητος’ ή παράγωγά του ή που να παραπέμπουν, έστω και με έμμεσο τρόπο στην εν λόγω λέξη». Επιπλέον, υποδεικνύει ότι ο περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμος διαχωρίζει σαφώς τους ανεξάρτητους υποψήφιους από τα πολιτικά κόμματα. Χαρακτηρίζει δε την ανάκληση της πράξης εγγραφής ως το μόνο «πρόσφορο μέτρο» που είχε στη διάθεσή του, καθότι τα μέλη του νεοσύστατου κόμματος αρνήθηκαν να προβούν σε αίτηση τροποποίησης της ονομασίας.

Για το ζήτημα, πάντως, θα αποφανθεί σε χρόνο προγενέστερο των δημοτικών εκλογών το Διοικητικό Δικαστήριο, που έχει ήδη δώσει οδηγίες στις δύο πλευρές για ταχεία εκδίκαση της προσφυγής.

The post Δίκη-εξπρές για τους Ανεξάρτητους, ενόψει δημοτικών εκλογών appeared first on De Jure.

Γράφει: Νάταλι Μιχαηλίδου

ΈΝΤΟΝΗ ανησυχία προκάλεσε σε νομικούς κύκλους η απόφαση του Εκλογοδικείου για την 56η έδρα, με την οποία κρίθηκαν ως… αντισυνταγματικές συνταγματικές διατάξεις. Ασκώντας οξεία κριτική έγκριτοι νομικοί κάνουν λόγο ακόμα και για «δικαστικό πραξικόπημα». Δεδομένης της προσέγγισης του Δικαστηρίου, σοβαροί προβληματισμοί εκφράζονται και για τη στάση που θα τηρήσουν τα μέλη του Ανωτάτου στις τομές που προωθούνται μέσω της επικείμενης δικαστηριακής μεταρρύθμισης.

«Μια από τις χειρότερες
αποφάσεις στην ιστορία»
Χαρακτηρίζοντας την απόφαση ως «μία από τις χειρότερες στην ιστορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου», ο δρ Αχιλλέας Αιμιλιανίδης αναφέρει στο dejure ότι «το Δικαστήριο αμφισβητεί το πρωτείο της αναθεωρητικής νομοθετικής εξουσίας που είναι θεμέλιο του δημοκρατικού πολιτεύματος και εισάγει μια ιδιαιτέρως επικίνδυνη προσέγγιση ως την εξουσία του να κηρύσσει ως αντισυνταγματικές συνταγματικές διατάξεις». Σύμφωνα με τον δρ Αιμιλιανίδη, το Δικαστήριο προβαίνει περαιτέρω «σε ερμηνεία της έννοιας της αναδρομικότητας κατά τρόπο που έρχεται σε αντίθεση με την παγιωμένη νομολογία, ενώ καταστρατηγεί την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας μέσω της αναφοράς στην αναπληρωματική εκλογή ως θεμέλιο της λαϊκής κυριαρχίας, διαδικασία που έχει καταργηθεί εδώ και δεκαετίες με την καθιέρωση του αναλογικού συστήματος, επιλογή που είχε κριθεί ως συνταγματική στην Κουλουντή». Προσθέτει δε, ότι με την εν λόγω απόφαση το Ανώτατο «παραγνωρίζει την προηγούμενη νομολογία του χωρίς αιτιολόγηση».

Απόφαση μέσω… Ινδίας
Στην απόφαση 1/2019 γίνεται αναφορά στη θεωρία περί «unconstitutional constitutional amendmends», βάσει της οποίας κρίθηκε τελικά και η τύχη της εκλογικής αίτησης. Στο αιτιολογικό μέρος, το Δικαστήριο σημειώνει ότι «το δικαίωμα του συνταγματικού νομοθέτη να τροποποιεί πρόνοια του Συντάγματος ως έκφραση της αντιπροσωπευτικής του λαού ιδιότητας της Βουλής, περιορίζεται από το δεδομένο ότι δεν μπορεί να επεμβαίνει σε θεμελιώδεις δομές του Συντάγματος». Παραπέμποντας σε απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ινδίας, προσθέτει ότι «στην ουσία αυτό σημαίνει ότι παρά το γεγονός ότι ένα Κοινοβούλιο έχει τη δυνατότητα να τροποποιεί ακόμη και συνταγματικές πρόνοιες που επηρεάζουν ουσιώδη δικαιώματα, δεν μπορεί να θεσπίσει τροποποιήσεις που εκθεμελιώνουν τη βασική δομή του Συντάγματος ή τις αρχές επί των οποίων στηρίζεται».

Α. Αιμιλιανίδης: Το Δικαστήριο υπερέβη τη δικαιοδοσία που του ανατέθηκε δυνάμει του Συντάγματος. Οι αποφάσεις των δικαστηρίων δεν κείνται υπεράνω των νόμων.

Παρότι αποδέχεται ότι πρόκειται για απόφαση που «δέχθηκε δριμεία κριτική και δεν ακολουθήθηκε πάντοτε, θεωρούμενη ως προϊόν δικαστικού ακτιβισμού», το Δικαστήριο παραθέτει παραδείγματα όπου έτυχε εφαρμογής «λόγω του φαινομένου που παρατηρείται τις τελευταίες δεκαετίες συνταγματικές τροποποιήσεις να χρησιμοποιούνται με τρόπους που αποτελούν απειλή για τη Δημοκρατία, υποσκάπτοντας εκ των έσω την ουσία της Δημοκρατίας». Γι’ αυτό, συνεχίζει η απόφαση, «τα Δικαστήρια επεμβαίνουν, όπου είναι αναγκαίο, όχι υπό μορφή έκφρασης ‘κράτους Δικαστών’, αλλά ως προσπάθεια ελέγχου τέτοιων φαινομένων, δημιουργώντας τη θεωρία περί ‘uncostitutional constitutional amendments’».

Προς «σύγκρουση θεσμών»
Ερωτηθείς κατά πόσον η 12η τροποποίηση του Συντάγματος, με την οποία επιχειρήθηκε από τη Βουλή ρύθμιση του θέματος της 56ης έδρας εμπίπτει σε αυτό το πλαίσιο, ο δρ Αιμιλιανίδης διατυπώνει αποκρυσταλλωμένη άποψη. «Δεν θεωρώ πως ήταν αντισυνταγματική συνταγματική τροποποίηση, εφόσον μάλιστα σκοπός της δεν ήταν η κατάργηση ή υποβάθμιση του κράτους δικαίου, αλλά η συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου και το συνταγματικό κενό που οι ίδιες οι αποφάσεις είχαν προκαλέσει», εξηγεί. Αναλύοντας περαιτέρω το ζήτημα υποδεικνύει ότι «οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου δεν είχαν επιλύσει το μέλλον της βουλευτικής έδρας, εφόσον αντιθέτως εκείνο που καθόρισαν είναι να μην υπάρχει οποιαδήποτε δυνατή λύση για την εκλογή προσώπου στην 56η έδρα» και υπογραμμίζει ότι «ούτε και με τη νέα απόφαση επιλύεται οποιοδήποτε πρόβλημα».

Καταλήγοντας ότι, η εκλογή του Γιώργου Παπαδόπουλου ως βουλευτή είναι άκυρη ως προϊόν αντισυνταγματικής και παρανόμου ρύθμισης γενομένης υπό τις πρόνοιες της Δωδέκατης Τροποποίησης του Συντάγματος Νόμου του 2019 και του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Τροποποιητικού) Νόμου αρ. 131(Ι)/2019, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ουσιαστικά όπως η έδρα παραμείνει κενή έως τη λήξη της θητείας της παρούσας Βουλής. Η υιοθέτηση της εν λόγω θεωρίας χαρακτηρίστηκε από τον πρόεδρο του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Χρίστο Κληρίδη, ως «ένα νέο δόγμα που για πρώτη φορά χαράσσεται από το Ανώτατο Δικαστήριο και θα δημιουργήσει πάμπολλα προβλήματα, που δεν αποκλείεται να οδηγήσουν και σε σύγκρουση θεσμών».

«Ερμηνεύουν τους νόμους,
δεν είναι υπεράνω…»
Πέραν του… περιορισμού των βουλευτών σε 55, η φιλοσοφία της απόφασης εγγίζει και θεμελιώδη χαρακτηριστικά του κράτους Δικαίου, καθότι τίθεται ζήτημα παραβίασης της αρχής της διάκρισης των εξουσιών. «Θεωρώ πως το Δικαστήριο υπερέβη τη δικαιοδοσία που του ανατέθηκε δυνάμει του Συντάγματος», τονίζει ο δρ Αιμιλιανίδης. «Οι αποφάσεις των δικαστηρίων ερμηνεύουν τους νόμους. Δεν κείνται υπεράνω των νόμων. Πολύ περισσότερο δεν βρίσκονται υπεράνω του Συντάγματος. Δεν θεωρώ εύλογο το Ανώτατο Δικαστήριο να διεκδικεί υπεροχή έναντι της νομοθετικής εξουσίας όταν αυτή έχει τροποποιήσει τον υπέρτατο νόμο του κράτους, δηλαδή το Σύνταγμα, σε μια περίπτωση μάλιστα στην οποία το έπραξε για να συμμορφωθεί προς τις προηγούμενες αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου», συμπληρώνει.

Στην απόφαση του Ανωτάτου σημειώνεται μεταξύ άλλων ότι, η Βουλή των Αντιπροσώπων επέλεξε ανεπίτρεπτα να επιλύσει το πρόβλημα με τον τρόπο αυτό, ήτοι με την τροποποίηση του Συντάγματος, «παρά τις προς το αντίθετο τελεσίδικες κρίσεις του Ανώτατου Δικαστικού Σώματος». Δεν υπάρχει γενικά πρόβλημα στην απαίτηση να συμμορφωθεί η Βουλή με τη νομολογία, υποστηρίζει ο έγκριτος νομικός, αλλά προσθέτει ότι «το πρόβλημα εδώ είναι πως η αναθεωρητική Βουλή και κατ’ επέκταση το Σύνταγμα που είναι στην κορυφή των κανόνων δικαίου τίθεται σε υποδεέστερη θέση από τη νομολογία που είναι στη βάση. Υπογραμμίζει δε τα εξής: «Η νομολογία δεν υπερισχύει του νόμου, ούτε προφανώς του Συντάγματος. Η δικαστική εξουσία είναι αναπόσπαστο συστατικό μιας συντεταγμένης πολιτείας. Αλλά δεν είναι βέβαια η μόνη και έχει και στη δική της δικαιοδοσία όρια που καθορίζονται από το Σύνταγμα και τα οποία οφείλει να σέβεται, όπως και οι υπόλοιποι οφείλουν να σέβονται τις δικές της δικαιοδοσίες».

«Εισάγεται μια νέα,
αρκετά επικίνδυνη, πρακτική»
Η απόφαση διεμβολίζει την αρχή της διάκρισης των εξουσιών, σημειώνει ο δρ Κληρίδης και εξηγεί ότι «επεμβαίνει, ουσιαστικά, στην αρμοδιότητα της Βουλής των Αντιπροσώπων, η οποία ασκώντας τη νομοθετική εργασία της με βάση το άρθρο 61 του Συντάγματος, νομοθετεί επί παντί θέματι, συμπεριλαμβανομένης και της τροποποίησης μη θεμελιωδών άρθρων χωρίς οποιουσδήποτε περιορισμούς». Προς επίρρωσιν τούτου, παραπέμπει και στο άρθρο 186 του Συντάγματος, βάσει του οποίου «είναι επιτρεπτή η τροποποίηση μη θεμελιωδών άρθρων με αυξημένες ξεχωριστές κοινοτικές πλειοψηφίες». Με δεδομένη την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων, εξηγεί ο πρόεδρος των δικηγόρων, «η κυπριακή Βουλή από το 1989 και έπειτα προχώρησε με αριθμό τροποποιήσεων του Συντάγματος στη βάση ότι μπορεί με το δίκαιο της ανάγκης να τροποποιήσει με την αυξημένη πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων βουλευτών μόνο». Αυτό, συνεχίζει, έγινε δεκτό από το Ανώτατο Δικαστήριο, ενώ «προσπάθειες που είχαν γίνει στο παρελθόν να κηρυχθεί η τροποποίηση του Συντάγματος αντισυνταγματική απέτυχαν».

Πουθενά στο Σύνταγμα, υπογραμμίζει, δεν αναφέρεται οποιοσδήποτε περιορισμός για την τροποποίησή του, πέραν από τις αυξημένες πλειοψηφίες. «Το άρθρο 186 προνοεί απλώς για την τροποποίηση χωρίς προϋποθέσεις, διαδικασίες, όρους ή ουσιαστικούς περιορισμούς», αναφέρει και υποδεικνύει ότι «η απόφαση για την 56η έδρα επιχειρεί και θέτει στη νομοθετική εξουσία όρους και προϋποθέσεις για την τροποποίηση μη θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος».

Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για δόγμα που ουδεμία σχέση έχει με τη φιλοσοφία της τροποποίησης του Συντάγματος, το οποίο για πρώτη φορά εισάγεται δικαστικώς. «Ποτέ προηγουμένως, σε οποιαδήποτε απόφαση δεν διατυπώθηκε τέτοιου είδους θεωρία», λέει ο δρ Κληρίδης. Επιπρόσθετα, σημειώνει ότι «είναι μία νέα πρακτική, αρκετά επικίνδυνη, και είναι γι’ αυτό που προβλέπω ότι ενδεχομένως να φέρει το Ανώτατο Δικαστήριο σε σύγκρουση με την εκτελεστική εξουσία που εισάγει τα νομοσχέδια, αλλά και με τη νομοθετική εξουσία η οποία τα εγκρίνει -δημιουργείται, δηλαδή, ένα προηγούμενο το οποίο δεν ξέρω πού θα μας οδηγήσει».

Στον αέρα η μεταρρύθμιση;
Κληθείς να σχολιάσει κατά πόσον η απόφανση του Ανωτάτου αποτελεί και… προμήνυμα για την στάση που θα τηρήσει σε σχέση με τη δικαστηριακή μεταρρύθμιση, ο πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου διαβλέπει προβλήματα και φραγμούς. Υπενθυμίζει αρχικά ότι, με την απόφαση Ιμπραήμ κρίθηκε το 1964 ότι θεμελιώδη άρθρα του Συντάγματος τα οποία αφορούν τη λειτουργία θεσμών (για παράδειγμα, το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο και το Ανώτατο Δικαστήριο, τα οποία θα κατέρρεαν λόγω της αποχώρησης των Τουρκοκυπρίων) μπορούσαν να τροποποιηθούν με βάση το Δίκαιο της ανάγκης, ούτως ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει ομαλά το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ειδικότερα αναφέρει ότι «οι τροποποιήσεις οι οποίες έγιναν δεν ήταν τροποποιήσεις αυτού καθαυτού του Συντάγματος -εισήχθησαν με νομοθεσία, που κρίθηκε δικαιολογημένη με βάση το Δίκαιο της Ανάγκης, νέα θεσμικά όργανα τα οποία υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν αντισυνταγματικά και δεν θα μπορούσαν να εισαχθούν γιατί θα έπρεπε να γίνει τροποποίηση θεμελιωδών άρθρων».

Όπως εξηγεί, η ως άνω υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων διαφοροποιείται μετά την απόφαση για την 56η έδρα. Η εν λόγω απόφαση, σύμφωνα με τον ίδιο, «προφανώς θέτει και περιορισμούς εις την εφαρμογή του Δικαίου της Ανάγκης και στην τροποποίηση θεμελιωδών άρθρων ουσιαστικά του Συντάγματος, γιατί εντάσσεται μέσα στη φιλοσοφία ότι και η τροποποίηση αυτή, των θεμελιωδών άρθρων δια του Δικαίου της ανάγκης, πρέπει να μην συγκρούεται με τη φιλοσοφία του ιδίου του Συντάγματος όπως θα την κρίνει ότι είναι το Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου». Κατ’ επέκταση προβλέπει ότι θα υπάρξουν προβλήματα και με την μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης. «Είναι σαν να λέει το Ανώτατο Δικαστήριο ότι επιφυλάσσει το δικαίωμα, αν κρίνει ότι οποιοδήποτε στοιχείο της μεταρρύθμισης δεν συνάδει με τη φιλοσοφία του Συντάγματος, να μην επιτρέψει τη μεταρρύθμιση που συνεπάγεται τροποποίηση μη θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος, δηλαδή της βασικής νομοθεσίας του 1964 Περί Απονομής της Δικαιοσύνης Ποικίλαι Διατάξεις Νόμο, ο οποίος εγκαθίδρυσε το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο δικαιολογήθηκε βεβαίως με βάση το Δίκαιο της Ανάγκης».

Χ. Κληρίδης: Πρόκειται για δόγμα που ουδεμία σχέση έχει με τη φιλοσοφία της τροποποίησης του Συντάγματος, το οποίο για πρώτη φορά εισάγεται δικαστικώς

Στις τροποποιήσεις που ενδέχεται να… κινδυνεύουν εάν προσεγγιστούν υπό αυτό το πρίσμα περιλαμβάνεται τόσο η εισαγωγή του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ανωτάτου τριτοβάθμιου Δικαστηρίου, όσο και η εισαγωγή του Εφετείου που δεν προνοείται στο Σύνταγμα, οι τροποποιήσεις στο νέο Δικαστικό Συμβούλιο και η εισαγωγή του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου. «Μπαίνουν, ουσιαστικά, φραγμοί όχι μόνο σε θέματα που αφορούν τροποποίηση μη θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος, αλλά και σε θέματα που αφορούν προσαρμογή θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος στη βάση του Δικαίου της ανάγκης», σημειώνει ο δρ Κληρίδης.

Δυνατότητα αναθεώρησης
από Ανώτατο Συνταγματικό
Πρόκειται για απόφαση που δύναται να ανατραπεί; «Είναι απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας, οπότε όχι», απαντά ο δρ Αιμιλιανίδης, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα «αν στο μέλλον ανακύψει παρόμοιο ζήτημα μια άλλη σύνθεση να αντιμετωπίσει τα πράγματα διαφορετικά». Επί τούτου, ο δρ Κληρίδης θεωρεί ότι το σκεπτικό που ανέπτυξε το Ανώτατο δεν αποτελεί ratio decidendi και μπορεί να θεωρηθεί ως obiter και μόνον. Ως εκ τούτου, «δεν αποτελεί δεσμευτικό προηγούμενο διότι δεν χρειαζόταν να αποφασιστεί η 56η έδρα στη βάση όλης αυτής της θεώρησης του Συντάγματος». Επιπλέον, «με βάση την απόφαση Μαυρογένης, το ίδιο το Ανώτατο, πλέον θα μιλούμε για Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, έχει το δικαίωμα αν κρίνει ότι είναι απαραίτητο, να αναθεωρήσει και να αποδεσμευτεί από αυτήν την απόφαση», καταλήγει ο δρ Κληρίδης.

Κριτική ναι, όχι σύγκρουση
Τέθηκαν, πάντως, από νομικούς κύκλους και εισηγήσεις για εισαγωγή μηχανισμού παύσης των Δικαστών. Ο δρ Αιμιλιανίδης, που σε πρόσφατο άρθρο του υποστήριξε ότι «η νομολογία για αντισυνταγματικότητα συνταγματικών διατάξεων ανοίγει επικίνδυνες θύρες τόσο για την επικείμενη δικαστηριακή μεταρρύθμιση, όσο και για την λειτουργία της Πολιτείας» (Α. Αιμιλιανίδης, Η απόφαση για την 56 έδρα) δηλώνει αντίθετος με τέτοιες εισηγήσεις ως συγκρουσιακές λογικές. «Η κριτική αποφάσεων πρέπει να είναι σκληρή όταν χρειάζεται, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός είτε η κριτική, είτε η σύγκρουση» λέει και προσθέτει ότι «η δικαστική εξουσία πρέπει να λειτουργεί ανεξάρτητα και τολμηρά κατά την άσκηση της δικαιοδοσίας της και είναι κατά την γνώμη μου λάθος να επιχειρηθεί η φίμωσή της, ακόμα και όταν αυτή κάνει σοβαρά λάθη». Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με βεβιασμένες κινήσεις, συνεχίζει και υπομνύει ότι «τα συνταγματικά όργανα πρέπει να είναι συνεργάτες ώστε να έχουμε μια συντεταγμένη πολιτεία που λειτουργεί ομαλά». Καταλήγοντας, αναφέρει ότι «η νομοθετική εξουσία θα πρέπει επομένως να αντιδράσει με τον δέοντα τρόπο: δηλαδή με την άσκηση των εξουσιών της εντός των ορίων του Συντάγματος και των νόμων και με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών». Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η απόφαση (Εκλογική Αίτηση Αρ. 1/2019) δεν ήταν ομόφωνη. Διϊστάμενη απόφαση έδωσε ο Δικαστής Λ. Παρπαρίνος.

The post Το νέο (επικίνδυνο) δόγμα του Ανωτάτου appeared first on De Jure.

Γράφει: Νάταλι Μιχαηλίδου

Ενδεικτική της προσέγγισης των Δικαστηρίων ως προς τον έλεγχο των αποφάσεων που λαμβάνουν τα συλλογικά όργανα των πολιτικών κομμάτων είναι η ενδιάμεση απόφαση που εξέδωσε ο Δικαστής Λ. Πασχαλίδης στην υπόθεση μεταξύ Δημήτρη Παπαδάκη και Κ.Σ. ΕΔΕΚ. Αντικείμενο της αίτησης που εξετάστηκε στο πλαίσιο της αγωγής που καταχωρίστηκε στις 27 Φεβρουαρίου, ήταν η αναστολή εκτέλεσης της απόφασης του Πειθαρχικού Συμβουλίου (10.02.2020) για διαγραφή του ευρωβουλευτή από το μητρώο μελών του κόμματος.

Η ένσταση της ΕΔΕΚ
Στην πολυσέλιδή απόφασή του (εκδοθείσα στις 05.10.2020), το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας παραθέτει λεπτομερώς τα γεγονότα που έλαβαν χώρα από τις 11 Νοεμβρίου 2019, όταν ο Μαρίνος Σιζόπουλος κατήγγειλε τον Δημήτρη Παπαδάκη, μέχρι και τις 13 Φεβρουαρίου 2020 που δόθηκε στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της απόφασης του Πειθαρχικού για διαγραφή του από το μητρώο μελών της ΕΔΕΚ. Στην ένστασή τους, που υποστηρίχθηκε από ένορκη δήλωση του Γενικού Διευθυντή του κόμματος, Μ. Σολωμονίδη, οι εναγόμενοι προέβαλαν εφτά συνολικά λόγους για απόρριψη της αίτησης.

Η ουσία της ένστασης, σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης, «περιστρέφεται γύρω από τη θέση ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του αρ.32, ότι ο Παπαδάκης κωλύεται εκ της συμπεριφοράς του να ζητά οποιαδήποτε θεραπεία και ότι δεν μπορεί να επιτραπεί η Δικαστική επέμβαση που ζητά ο Παπαδάκης ώστε να υποκατασταθούν τα θεσμικά όργανα ενός πολιτικού κόμματος και δη κατά τρόπο που θα δημιουργήσει επαχθή και αβέβαια αποτελέσματα στην εύρυθμη λειτουργία του κόμματος».

Σημειώνεται, πάντως, ότι οι εναγόμενοι δεν αμφισβητούν τα γεγονότα που αναφέρει ο Παπαδάκης «ούτε και αμφισβητούν τα σχετικά τεκμήρια που ο Παπαδάκης έχει παρουσιάσει, τα οποία μάλιστα επικαλούνται και οι ίδιοι».

Άνευ αντικειμένου,
λόγω εκτέλεσης της απόφασης
Κατόπιν εξέτασης των νομολογιακών αρχών που περιβάλλουν το αρ. 32 του Ν. 14/60, στο αιτιολογικό της απόφασης σημειώνεται με βάση τις θέσεις του ίδιου του Παπαδάκη, η ενδιάμεση αίτηση «δεν είχε ουσιαστικά κανένα αντικείμενο – αλλά και να είχε το απώλεσε – αφού η επίδικη απόφαση, την εκτέλεση της οποίας η παρούσα αίτηση επιδιώκει να αναστείλει, έχει ήδη εκτελεστεί πλήρως και μάλιστα προτού καταχωρηθεί η παρούσα αγωγή και αίτηση». Συνεπώς, συνεχίζει το Δικαστήριο, «η ενασχόληση με το κατά πόσο δικαιολογείται ή όχι στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο η προσωρινή αναστολή εκτέλεσης
μιας απόφασης που έχει ήδη εκτελεστεί, συνιστά θεωρώ απλά θέμα μάταιης και ακαδημαϊκής συζήτησης, κάτι που είναι από μόνο του αρκετό για να σφραγίσει την τύχη της αίτησης». Σημειώνεται δε ότι ενώ θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι πληρούνται οι τρεις προϋποθέσεις του αρ. 32, νοουμένου βέβαια ότι η παρούσα αίτηση είχε αντικείμενο, «το ισοζύγιο της ευχέρειας (balance of convenience) στην παρούσα περίπτωση δεν θα μπορούσε να γείρει την πλάστιγγα υπέρ της αναστολής της διαγραφής».

Λήφθηκαν υπόψη οι νομολογιακές αρχές που διέπουν τη δυνατότητα του Δικαστηρίου να επεμβαίνει σε πειθαρχικές αποφάσεις κομμάτων όταν διαπιστώνεται παραβίαση κανόνων φυσικής δικαιοσύνης

Σύμφωνα με την απόφαση, με την έκδοση ενός παρεμπίπτοντος διατάγματος «σκοπείται η διατήρηση της υφιστάμενης, κατά τον χρόνο εκδίκασης, κατάστασης πραγμάτων (status quo ante)» και όχι η ανατροπή του και μάλιστα προς ουσιαστική ικανοποίηση της κυρίως θεραπείας που ζητείται με την αγωγή. Τονίζοντας ότι, στο διάστημα που μεσολάβησε από τις καταγγελίες Σιζόπουλου μέχρι την καταχώριση της ενδιάμεσης αίτησης το status quo διαφοροποιήθηκε, το Δικαστήριο καταλήγει πως «η έκδοση προσωρινού διατάγματος που να αναστέλλει τη διαγραφή του θα συνιστούσε ουσιαστικά ανεπίτρεπτη ανατροπή του status quo, και δη κατά τρόπο που όχι μόνο θα συνιστούσε εμμέσως πλην σαφώς απόδοση των τελικών θεραπειών που ζητούνται με την αγωγή αλλά και κατά τρόπο ιδιαίτερα επαχθή προς τους εναγόμενους». Τυχόν αναστολή της διαγραφής μέχρι εκδίκασης της αγωγής, κατά την απόφαση, «θα συνεπάγετο υπό τις περιστάσεις ουσιαστικά επιβολή υποχρέωσης στους εναγόμενους να θεωρούν τον Παπαδάκη ωσάν και δεν διεγράφη ποτέ και να του παρέχουν όλα τα δικαιώματα και προνόμια που έχει ένα εγγεγραμμένο μέλος, περιλαμβανομένου και του δικαιώματος να εκλεγεί στα ανώτερα αξιώματα του κόμματος, τη στιγμή όμως που αυτός θα προωθεί δικαστικά μέτρα εναντίον τους και η ιδιότητα του ως μέλος θα είναι αβέβαιη».

Δέον να σημειωθεί ότι ο Παπαδάκης, δεν άσκησε το δυνητικό δικαίωμα άσκησης έφεσης στην Κεντρική Επιτροπή, αλλά προσέβαλε τη νομιμότητα και την ορθότητα της απόφασης του Πειθαρχικού καταχωρίζοντας αγωγή εντός 30 ημερών -ήτοι 17 μέρες μετά την έκδοση της απόφασης του πειθαρχικού και 13 μέρες πριν παρέλθει η προθεσμία για άσκηση έφεσης ενδοκομματικά.

Συζητήσιμη υπόθεση,
ορατή πιθανότητα επιτυχίας
Στην απόφασή του, ο κ. Πασχαλίδης παραθέτει έξι ενδεικτικά σημεία που κατά την κρίση του επιτρέπουν στον Δ. Παπαδάκη να θεωρεί ότι «έχει καλή συζητήσιμη υπόθεση και ορατή πιθανότητα επιτυχίας της αγωγής του στο βαθμό που αυτός επιδιώκει να καταδείξει ότι η επίδικη απόφαση λήφθηκε κατά παράβαση των κανόνων φυσικής δικαιοσύνης, κανόνες άλλωστε οι οποίοι αποτελούν μέρος και του καταστατικού της ΕΔΕΚ αλλά και του κανονισμού της τελευταίας αναφορικά με την κομματική πειθαρχία». Αναφερόμενος σε εκ πρώτης όψεως προβληματισμό ως προς την τήρηση των κανόνων φυσικής δικαιοσύνης κατά τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και που οδήγησε στην απόφαση για διαγραφή Παπαδάκη, το Δικαστήριο σημειώνει τα εξής:

«1. Η πειθαρχική διαδικασία εκδικάστηκε από ένα πειθαρχικό σώμα το οποίο την ίδια τη στιγμή ήταν και το σώμα που διατύπωσε, πρόσαψε και απήγγειλε τις κατηγορίες που στη συνέχεια εκδίκασε (βλ. κατ’ αναλογία απόφαση ΕΔΑΔ Kamenos v. Cyprus 31-10-2017 (no. 147/07). Όταν το θέμα τέθηκε ευθέως από το δικηγόρο του Παπαδάκη, το πειθαρχικό το αντιμετώπισε αποφασίζοντας ως εξής: – ‘το λοιπόν, τον κατήγορο θα τον κάνει ο κύριος Λεύκιος (σ.σ Λ. Δοράτης μέλος του πειθαρχικού), σε περίπτωση που αποφασίσουμε διαφορετικά θα τον επανακατηγοροποιήσουμε (σ.σ. προφανώς εννοεί επανακατηγορήσουμε)». Πρόσθετα τούτου, το πειθαρχικό φαίνεται να έλαβε και ακόμη πιο ενεργό ρόλο στην όλη διαδικασία, αφού σύμφωνα με την επίδικη απόφαση, το πειθαρχικό ‘…υπέβαλε τον μάρτυρα στην βάσανο της εξέτασης υπό μορφή ερωτήσεων προκειμένου να διαπιστώσει την αλήθεια των καταλογιζόμενων πράξεων ή παραλείψεων του καταγγελλόμενου…’.

2. Το πειθαρχικό κατηγορητήριο περιλάμβανε κατηγορίες για αδικήματα που ουδέποτε ερευνήθηκαν από τον Ευσταθίου ως προνοεί ο πειθαρχικός κανονισμός του κόμματος.

3. Παρά τις εκκλήσεις της πλευράς Παπαδάκη για να της δοθεί έγκαιρα το σύνολο του μαρτυρικού υλικού και παρά τις διαβεβαιώσεις από πλευράς πειθαρχικού ότι ‘τα έγγραφα θα σας δοθούν πριν την έναρξη της διαδικασία’ (βλ. πρακτικά 01/02/20), εν τέλει όχι μόνο δεν δόθηκε το εν λόγω μαρτυρικό υλικό πριν την έναρξη της διαδικασίας αλλά μάλιστα το πειθαρχικό ενημέρωσε ότι τα έγγραφα αυτά, η πλευρά Παπαδάκη ουσιαστικά θα τα λάμβανε κατά τη διάρκεια της ακρόασης διότι ‘αποτελούν θέμα μαρτυρίας’. Βεβαίως, κάποια έγγραφα η πλευρά Παπαδάκη τα είχε ήδη, όμως από την απόφαση της 10/02/20 προκύπτει ξεκάθαρα ότι η στοιχειοθέτηση των κατηγοριών δεν έγινε στη βάση μόνο των μερικών εγγράφων που είχαν ήδη δοθεί αλλά στη βάση και αρκετών άλλων εγγράφων και δη των 42 συνολικά εγγράφων που κατέθεσε ο Σιζόπουλος. Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι ούτε ο Ευσταθίου φαίνεται να είχε υπόψη του όλα αυτά τα έγγραφα κατά την έρευνα του αφού καμία σχετική αναφορά δεν κάμνει ο τελευταίος στο πόρισμα του και σίγουρα δεν θα μπορούσε να αγνοηθεί ότι ούτε και στην παρούσα διαδικασία προσκομίσθηκαν αυτά τα κατ’ ισχυρισμό τεκμήρια που κατέθεσε ο Σιζόπουλος και που στοιχειοθέτησαν τις πειθαρχικές κατηγορίες και τα οποία περιγράφονται κατά γενικό τρόπο στην επίδικη απόφαση.

Η έκδοση προσωρινού διατάγματος που να αναστέλλει τη διαγραφή του θα συνιστούσε ουσιαστικά ανεπίτρεπτη ανατροπή του status quo

4. Η πειθαρχική διαδικασία ξεκίνησε με ενημέρωση του Παπαδάκη από το πειθαρχικό ότι ‘..απεφάσισε ομόφωνα ότι προκύπτουν εκ πρώτης όψεως αδικήματα εναντίον σας για τα οποία θα σας επιδοθεί σχετικό πειθαρχικό κατηγορητήριο’. Στη συνέχεια, το πρώτο πράγμα που έκανε το πειθαρχικό μόλις συνεδρίασε την 01/02/20 για να δικάσει τον Παπαδάκη ήταν να διερευνήσει κατά πόσο ‘υπάρχουν οποιαδήποτε περιθώρια συμβιβαστικής πρότασης», επιχειρώντας μάλιστα και να διαπραγματευτεί με τον Παπαδάκη καλώντας τον «αν έχει οποιαδήποτε αντιπρόταση να μας πει’. Αυτό μάλιστα αποτέλεσε και μέρος του σκεπτικού της απόφασης της 10/02/20. Κατά την εν λόγω συνεδρία δε, διάφορα μέλη του πειθαρχικού ενεπλάκηκαν σε έντονες προσωπικές λογομαχίες με το δικηγόρο του Παπαδάκη και σε σημείο μάλιστα που κατηγόρησαν τον εν λόγω δικηγόρο ότι ‘δεν σέβεται το Κόμμα’, ότι ‘δεν είναι ΕΔΕΚίτης’, ότι ‘εν μαλακίες που κάμνεις’, καταλήγοντας στο ότι ‘εν κρίμα πάντως ο Παπαδάκης, εν κρίμα…’ (βλ. πρακτικά 01/02/20).

5. Ενώ η επίδικη απόφαση της 10/02/20 υποτίθεται αφορούσε στο κατά πόσο ο Παπαδάκης θα κρινόταν ένοχος ή όχι στις έξι κατηγορίες που αντιμετώπιζε, το πειθαρχικό ενέπλεξε στη συζήτηση και θέματα ποινής και στο τέλος μάλιστα προχώρησε και επέβαλε απευθείας ποινή στο Παπαδάκη και δη την εσχάτη των προβλεπόμενων ποινών, χωρίς να εξεταστεί το ενδεχόμενο επιβολής οποιασδήποτε άλλης προβλεπόμενης ποινής ή έστω να κληθεί ο Παπαδάκης να προβεί σε μετριασμό. Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι για μία κατηγορία το πειθαρχικό αποφάσισε ‘…να μην υπεισέλθει στην εξέταση της συγκεκριμένης κατηγορίας και να μην λάβει υπόψη τη κατηγορία αυτή στη ποινή’ και ότι ενώ σε κάποιο σημείο της απόφασης του, το πειθαρχικό αναφέρει ότι ‘…Υπό τις συνθήκες αυτές δεν έχει νόημα η επιβολή ποινής στον κατηγορούμενο γιατί αυτός αποφάσισε για το δρόμο του…’ στο τέλος κατέληξε ότι ‘…Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η απόφαση δεν μπορεί να είναι άλλη από τη διαγραφή του Δ. Παπαδάκη από τo μητρώo μελών του Κινήματος…’.

6. Ο ερευνώντας λειτουργός, ήτοι ο Ευσταθίου, το πόρισμα του οποίου αποτέλεσε όχι μόνο το υπόβαθρο για τη πειθαρχική διαδικασία αλλά και ουσιαστικό μέρος του σκεπτικού της επίδικης απόφασης της 10/02/20, ήταν πρόσωπο που εμπλέκετο άμεσα στα επίδικα θέματα εφόσον αυτός ήταν που ετοίμασε «ως νομικό έγγραφο» τις δεσμεύσεις που ο Παπαδάκης ισχυριζόταν με την υπεράσπιση του ότι ήταν παράνομες και γι’ αυτό δεν τις τήρησε.»

Τι ζητά ο Παπαδάκης
Οι τελικές θεραπείες που ζητά με την αγωγή του ο Παπαδάκης αφορούν σε δηλωτικές και/ή αναγνωριστικές αποφάσεις ότι η απόφαση του Πειθαρχικού, καθώς και οποιεσδήποτε αποφάσεις λήφθηκαν στη βάση της εν λόγω απόφασης είναι «παράνομες, αυθαίρετες, αλλότριες, και κακόπιστες και παραβιάζουν τόσο το καταστατικό του κόμματος όσο και τα δικαιώματα του ως μέλος του κόμματος, τα συνταγματικά και ευρωπαϊκά κατοχυρωμένα δικαιώματα του σε δίκαιη δίκη αλλά και την ασυλία που αυτός απολαμβάνει ως ευρωβουλευτής».

Ζητά επίσης δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφαση «για διαγραφή του Ενάγοντα από το μητρώο μελών είναι άκυρη (void) και ότι ο Ενάγοντας εξακολουθεί να είναι μέλος του Κ.Σ. ΕΔΕΚ και ότι δικαιούται να απολαμβάνει όλα τα δικαιώματα του μέλους», άμεση αποκατάσταση (restitution) των δικαιωμάτων του ως μέλος και/ή την άμεση επαναφορά του στην προ της απόφασης διαγραφής του από το Μητρώο Μελών του Κ.Σ. ΕΔΕΚ κατάσταση και «ειδικές και γενικές αποζημιώσεις για τις οποίες ο Παπαδάκης δηλώνει ότι αν τις λάβει, δεσμεύεται ότι θα τις διαθέσει σε κοινωφελή σκοπό και/ή σε φιλανθρωπίες».

Δικαστική επέμβαση
στις πειθαρχικές αποφάσεις
Στην απόφασή του, ο Λ. Πασχαλίδης υπογραμμίζει ότι έλαβε υπόψη τις νομολογιακές αρχές που διέπουν τη δυνατότητα του Δικαστηρίου να επεμβαίνει σε πειθαρχικές ιδιαίτερα αποφάσεις σωματείων ή κομμάτων όταν διαπιστώνεται παραβίαση κανόνων φυσικής δικαιοσύνης. Ειδική αναφορά γίνεται στις αρχές «που αφορούν στη δυνατότητα του Δικαστηρίου να επεμβαίνει σε αποφάσεις σωματείων, ιδιωτικών λεσχών ή ακόμη και πολιτικών κομμάτων όταν οι εν λόγω αποφάσεις αφορούν στην άσκηση διοικητικής ή οιονεί δικαστικής εξουσίας που απορρέει από τους Κανονισμούς τους και διαπιστώνεται λανθασμένη ερμηνεία των Κανονισμών ή σημειώνεται παραβίαση των κανόνων της φυσικής δικαιοσύνης, κανόνες οι οποίοι αποβλέπουν στην προστασία του θεμέλιου της δικαιοσύνης». Σχετικά, σύμφωνα με την απόφαση, τα όσα αναφέρονται «στο σύγγραμμα των Halsbury’ s Laws of England, 4th ed. 2003 Reissue vol. 6, para 136 υπό τον τίτλο «Wrongful expulsion from clubs», τα οποία η κυπριακή νομολογία έχει υιοθετήσει».

«Αλίμονο να ήταν ένα κόμμα υπεράνω Νόμου και Συντάγματος», αναφέρει ο δικηγόρος του Δ. Παπαδάκη

Παρατίθεται από το Δικαστήριο το εξής απόσπασμα: «The remedy of a member irregularly or improperly expelled from a member’s club (if he has such a right of property as it is mentioned below) is by a claim, which may be brought…for a declaration that the expulsion is void and that the claimant is still a member of the club and for an injuction to restrain…from excluding him from the club premises, or preventing him from exercising the rights and privileges of membership and it seems for damages…The foundation of the jurisdiction of the court to interfere at the instance of a member improperly expelled in order to reinstate him, is the right of property (which need not be a beneficial right in land and may be a right in contract) vested in the member of which he is unjustly deprived by the unlawful expulsion…». Βοηθητική, προστίθεται, ήταν και η πρωτόδικη απόφαση στην Γεώργιου Κολοκασίδη ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ, Αγωγή αρ. 4844/2011, 26 Ιουλίου, 2011 στην οποία αμφότερες οι πλευρές παρέπεμψαν.

«Βεβαίως και ελέγχονται τα κόμματα»
Το Δικαστήριο εξέδωσε μια απόφαση προς όφελος της διαφάνειας και της Δημοκρατίας, αναφέρει στο dejure ο δικηγόρος του ευρωβουλευτή, Θεοφάνης Ανδρέου. Παρότι απορριπτική ως προς την αιτούμενη θεραπεία, καθώς «θα ήταν επί ματαίω να αναστείλει το Δικαστήριο την απόφαση μιας πράξης που ήδη, εμείς λέμε αντικαταστατικά, εκτελέστηκε», ο κ. Ανδρέου τονίζει ότι το Δικαστήριο δέχθηκε, από τις τρεις προϋποθέσεις που απαιτούνται στο αρ.32, τις δύο, ότι δηλαδή «υπάρχει σοβαρή συζητήσιμη υπόθεση και ορατές πιθανότητες επιτυχίας».

Για να καταλήξει σε αυτά τα δύο συμπεράσματα, εξηγεί, «το Δικαστήριο αποφάσισε ότι έχει προφανώς εξουσία να ελέγξει σαν Δικαστικό Σώμα τις αποφάσεις του συλλογικού οργάνου πολιτικού κόμματος και αυτή είναι όλη η ουσία της απόφασης». Υπενθυμίζεται ότι σε δημόσιες δηλώσεις του, ο κ. Σιζόπουλος ανέφερε ότι: «Δεν πρόκειται να αποδεχθώ καμία δικαστική παρέμβαση στις διαδικασίες λειτουργίες του κόμματος και πολύ περισσότερο το κόμμα να αποφασίσει και έχει το δικαίωμα, ποιος θέλει να είναι μέλος του και ποιος όχι. Δεν είναι θέμα του Δικαστηρίου να μου καθορίσει ποιος πρέπει να είναι μέλος του κόμματός μου ή ποιος πρέπει να είναι εκπρόσωπος του κόμματός μου» (Προεδρικό Μέγαρο, 11.02.2020). «Αλίμονο να ήταν ένα κόμμα υπεράνω Νόμου και Συντάγματος», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Ανδρέου και εν είδει απάντησης στον πρόεδρο της ΕΔΕΚ, για να προσθέσει ότι «με αυτήν την απόφαση κέρδισε η Δημοκρατία, γιατί το Δικαστήριο είπε ξεκάθαρα ότι τα κόμματα βεβαίως και ελέγχονται, βεβαίως και δεν μπορούν να λειτουργούν έξω από τα δημοκρατικά θέσμια και μάλιστα τα συλλογικά τους όργανα, σε αυτήν την περίπτωση το Πειθαρχικό Συμβούλιο, πρέπει να σέβονται τους κανόνες φυσικής δικαιοσύνης και τα εχέγγυα μιας δίκαιης δίκης».

Ως προς τα λοιπά ευρήματα, ο κ. Ανδρέου διασαφηνίζει ότι βάσει της απόφασης «τα γεγονότα που παρουσίασε η δική μας πλευρά ήταν αδιαμφισβήτητα και αποτελούσαν ένα ασφαλές πραγματικό υπόβαθρο για το Δικαστήριο να προχωρήσει, εξ ου και ζήτησε να εκδικάσει την ουσία της υπόθεσης». Στην απόφαση αναφέρεται συγκεκριμένα ότι «το Δικαστήριο δηλώνει έτοιμο όπως δώσει οδηγίες για επίσπευση των διαδικασιών ώστε να μπορέσει να εκδικαστεί η ουσία της υπόθεσης το συντομότερο», ενώ γίνεται εισήγηση για τη διαδικασία της ταχείας εκδίκασης, με την οποία συμφωνεί η πλευρά Παπαδάκη.

«Τίποτα δεν χάθηκε, μάλλον κερδήθηκε και αυτός ο οποίος κέρδισε σε αυτήν την περίπτωση είναι η Δημοκρατία», αναφέρει καταληκτικά ο κ. Ανδρέου. Ο δικηγόρος της ΕΔΕΚ, κ. Θανάσης Κορφιώτης, δεν θέλησε να προβεί σε οποιαδήποτε δήλωση.

Διαβάστε εδώ το πλήρες κείμενο της απόφασης.

The post <span style='font-size: 18px;'>ΚΕΡΔΙΣΕ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΛΕΕΙ Ο Θ. ΑΝΔΡΕΟΥ- ΟΥΔΕΝ ΣΧΟΛΙΟ ΑΠΟ Θ. ΚΟΡΦΙΩΤΗ</span><br />«Αδειάζει» Σιζόπουλο το Δικαστήριο – Τα κόμματα ελέγχονται appeared first on De Jure.

Γράφει: Χριστάκης Γιαννακός

ΑΠΟΡΡΙΦΘΗΚΕ έφεση πατέρα κατά της απόφασης του Οικογενειακού Δικαστηρίου που διέταξε όπως ο εφεσείοντας πληρώνει για τις σπουδές της κόρης του σε αγγλικό πανεπιστήμιο.

Ο πατέρας υποστήριξε ότι αποδέχθηκε να πληρώνει για συγκεκριμένο κλάδο σπουδών, τον οποίο η κόρη του εγκατέλειψε στη συνέχεια και ενεγράφη σε διαφορετικό κλάδο.

Η απόρριψη της έφεσης όμως βασίστηκε στο γεγονός ότι ο εφεσείων δεν έφερε ένσταση στο συγκεκριμένο σημείο κατά τη διάρκεια της πρωτόδικης απόφασης.

Διαβάστε εδώ αυτούσια τη σημαντική αυτή απόφαση του Εφετείου

The post Στο Εφετείο εναντίον της κόρης του για θέμα… διδάκτρων appeared first on De Jure.

Γράφει: Χριστάκης Γιαννακός

ΣΕ ΦΥΛΑΚΙΣΗ οκτώ χρόνων καταδικάστηκε 37χρονος από το Καμερούν, ο οποίος κρίθηκε ένοχος (28.07.2020) από το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας για βιασμό γυναίκας από τη Λετονία.

Σύμφωνα με τα γεγονότα της υπόθεσης, ο κατηγορούμενος που έφτασε στην Κύπρο από τα κατεχόμενα και βρισκόταν στις ελεύθερες περιοχές με το καθεστώς του αιτητή πολιτικού ασύλου, διέμενε σε διαμέρισμα στη Λευκωσία μαζί με άλλους συμπατριώτες του.

Το εν λόγω διαμέρισμα ήταν διαχωρισμένο σε ξεχωριστά δωμάτια, κάποια από αυτά με δικό τους μπάνιο και τουαλέτα. Ένα τέτοιο δωμάτιο ενοικίαζε στο εν λόγω διαμέρισμα και η παραπονούμενη από τη Λετονία. Σύμφωνα με τα ευρήματα του Κακουργιοδικείου, ο κατηγορούμενος εισήλθε χωρίς άδεια στο δωμάτιο της παραπονούμενης και ασκώντας βία, ήρθε σε παράνομη συνουσία μαζί της παρά την θέλησή της.

Το Κακουργιοδικείο, με σύνθεση τους Δικαστές  Αλέξανδρο Παναγιώτου (Πρόεδρο), Γιώτα Κυριακίδου και Φάνη Καπετάνιου (Πάρεδροι), αφού τόνισε την σοβαρότητα του αδικήματος του βιασμού, το οποίο πλήττει βάναυσα την προσωπικότητα του θύματος, επέβαλε στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 8 ετών, λαμβάνοντας υπόψιν το λευκό ποινικό μητρώο του και τις προσωπικές του συνθήκες όπως είχαν εκτεθεί από τον δικηγόρο του.

The post Αιτητής ασύλου στη φυλακή για βιασμό Λετονής appeared first on De Jure.

Γράφει: Χριστάκης Γιαννακός

ΣΕ ΦΥΛΑΚΙΣΗ τεσσάρων χρόνων καταδικάστηκε 26χρονος που παραδέχθηκε τέσσερις κατηγορίες παιδικής πορνογραφίας. Στην κατοχή του εντοπίστηκε μεγάλη ποσότητα ηλεκτρονικών αρχείων εικόνας και βίντεο με παιδικό πορνογραφικό υλικό.

Την ποινή επέβαλε το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας με σύνθεση τους Δικαστές Αλέξανδρο Παναγιώτου (Πρόεδρο), Γιώτα Κυριακίδου και Φάνη Καπετάνιου (Πάρεδροι), οι οποίοι στην ομόφωνη απόφαση τους (28.07.2020) τόνισαν τη σοβαρότητα των αδικημάτων, η οποία προκύπτει τόσο από την φύση τους όσο και από τις αυστηρές ποινές που προβλέπει ο σχετικός Νόμος.

Τονίστηκε επίσης ότι, ο κατηγορούμενος χρησιμοποίησε για τους παράνομους σκοπούς του το διαδίκτυο, έναν χώρο που αποτελεί μέσο επικοινωνίας νεαρών κυρίως προσώπων, όχι για να επικοινωνήσει, αλλά για να κατέχει υλικό παιδικής πορνογραφίας.

Σημειώθηκε ακόμα ότι, η πιο πάνω παράνομη συμπεριφορά, αυξάνει την ζήτηση και ενθαρρύνει τους εμπνευστές σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων να συνεχίσουν το απεχθές έργο τους. Το Κακουργιοδικείο έλαβε μεταξύ άλλων υπόψη για σκοπούς μετριασμού της ποινής, το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου, την άμεση παραδοχή του, το νεαρό της ηλικίας του κατηγορουμένου, ο οποίος είναι σήμερα 26 ετών και την αλλαγή των προσωπικών του συνθηκών από την διάπραξη των αδικημάτων μέχρι σήμερα.

Τονίστηκε όμως ταυτόχρονα ότι, οι πιο πάνω ελαφρυντικοί παράγοντες δεν είναι τέτοιας έκτασης που να υπερφαλαγγίζουν την αναγκαιότητα για επιβολή αποτρεπτικής ποινής. Μπορούν να επηρεάσουν το ύψος όχι όμως και το είδος της ποινής, η οποία πρέπει κατά την κρίση του Κακουργιοδικείου να είναι ποινή φυλάκισης, αφού οποιαδήποτε άλλη ποινή δεν θα εξυπηρετούσε τους σκοπούς του Νόμου και επιπλέον θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα σε νέους επίδοξους παραβάτες.

The post Στο κελί 26χρονος για παιδική πορνογραφία appeared first on De Jure.

Γράφει: Χριστάκης Γιαννακός

ΕΣΦΑΞΕ τον 12χρονο γιο της καθώς κοιμόταν και στη συνέχεια προσπάθησε να αυτοκτονήσει, χωρίς να τα καταφέρει, αφού άκουε φωνές που την προέτρεπαν να πράξει τα φρικτά αυτά εγκλήματα. Η μάνα ηλικίας 41χρονών, σύμφωνα με επιστημονικές πάσχει από σχιζοφρένεια παρανοϊκού τύπου, και την κρίσιμη ώρα δεν γνώριζε ότι έκανε κάτι κακό. Αντίθετα, νόμιζε πως βοηθά έτσι το παιδί της, ενώ ανέφερε στους ανακριτές ότι ήταν καλύτερο να πεθάνουν και οι δύο μαζί.

Το Κακουργιοδικείο αθώωσε τη μητέρα, αφού δεν γνώριζε τι στην πραγματικότητα έκανε, αλλά εξέδωσε διάταγμα διαρκούς νοσηλείας της σε ασφαλές ψυχιατρικό κέντρο. Πιο κάτω δημοσιεύεται ολόκληρη η δικαστική απόφαση και τα σημαντικά γεγονότα που οδήγησαν τη μάνα να πάρει το μαχαίρι και να αποτελειώσει το μονάκριβο παιδί της.

Αξίζει να αναφερθεί ότι ένα μήνα πριν την τραγωδία, η μάνα εξετάστηκε από ψυχίατρο, ο οποίος δεν διαπίστωσε την επικινδυνότητά της και δεν διέταξε τον εγκλεισμό της σε ειδική κλινική. «Μας προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση πως δεν διαπιστώθηκαν τα πιο πάνω ψυχιατρικά προβλήματα της κατηγορουμένης κατά την εξέταση της από ψυχίατρο στις 26.7.19, ένα δηλαδή μήνα πριν την διάπραξη του αδικήματος», σημειώνει χαρακτηριστικά το Δικαστήριο στην απόφασή του.

Διαβάστε εδώ αυτούσια την απόφαση του Κακουργιοδικείου

The post Υπόθεση παιδοκτόνου: Το εύρημα που σόκαρε το Δικαστήριο appeared first on De Jure.

Γράφει: Χριστάκης Γιαννακός

ΕΠΙΚΥΡΩΘΗΚΕ ομόφωνα από το Εφετείο η ποινή που επέβαλε το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού στον πρώην βουλευτή Ανδρέα Θεμιστοκλέους, ο οποίος κρίθηκε ένοχος σε τρεις κατηγορίες που αφορούν τροχαίες παραβάσεις.

Συγκεκριμένα, ο Θεμιστοκλέους κρίθηκε ένοχος σε δύο κατηγορίες για υπερβολική ταχύτητα, δηλαδή στην πρώτη περίπτωση οδηγούσε με 170 χιλ. και στη δεύτερη με 190 χιλ. αντί 100 χιλ. Η τρίτη κατηγορία ήταν ότι εγκατέλειψε τη σκηνή όπου ο αστυνομικός της τροχαίας τον κατάγγειλε, πριν ο αστυνομικός προλάβει να του επιστήσει την προσοχή του στον Νόμο και να προχωρήσει στην καταγγελία.

Ο Θεμιστοκλέους προσέφυγε στο Εφετείο ζητώντας ακύρωση τόσο της καταδίκης όσο και της ποινής του, πλην όμως το Εφετείο απέρριψε την έφεση.

Διαβάστε εδώ αυτούσια την απόφαση του Εφετείου.

The post «Είμαι βουλευτής… δεν μπορείτε να με καταγγείλετε» appeared first on De Jure.

Γράφει: Χριστάκης Γιαννακός

«ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΑ το πρωτόδικο Δικαστήριο θεώρησε ότι η καταστροφή της μηχανής δεν ήταν το αποτέλεσμα της πτώσης του οχήματος στη λακκούβα συνεπεία της οποίας δημιουργήθηκε η οπή στο φίλτρο του λαδιού, με αποτέλεσμα να διαφύγει το λάδι και η μηχανή να  καταστραφεί».

Τα παραπάνω επεσήμανε το Εφετείο που ομόφωνα αποδέχθηκε την έφεση οδηγού και επιδίκασε υπέρ του αποζημιώσεις. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε εκδώσει απόφαση υπέρ της Ασφαλιστικής Εταιρείας για ζημιές που υπέστη το όχημα του όταν έπεσε σε λακκούβα.

Διαβάστε εδώ αυτούσια την απόφαση του Εφετείου.

The post Παραμερίστηκε απόφαση υπέρ ασφαλιστικής εταιρείας appeared first on De Jure.

Γράφει: Χριστάκης Γιαννακός

ΣΕ ΕΦΤΑ χρόνια φυλάκιση καταδίκασε το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας 27χρονο, ο οποίος κρίθηκε ένοχος σε αδικήματα σεξουαλικής κακοποίησης ανήλικης. Σύμφωνα με την απόφαση (ημερ. 6.7.2020), η υπόθεση διαφοροποιείτο από άλλες σοβαρότερες υποθέσεις του είδους όπου εντοπίζεται μεγάλη διαφορά ηλικίας μεταξύ θύτη και θύματος και άσκηση πίεσης και εξαναγκασμού λόγω κατάχρησης θέσης εξουσίας.

Στην παρούσα περίπτωση, η διαφορά ηλικίας του κατηγορουμένου με την παραπονούμενη είναι μόλις 9 χρόνια. Επιπλέον, η κακοποίηση ξεκίνησε σε χρόνο όπου ο κατηγορούμενος ήταν κάτω των 14 ετών, όπου ήταν ανεύθυνος ποινικά, ενώ για μεγάλο χρονικό διάστημα διάπραξης των αδικημάτων, αμφότεροι ήταν ανήλικοι. Περαιτέρω, το είδος της σεξουαλικής κακοποίησης δεν συμπεριλάμβανε βιασμό, αλλά περιοριζόταν σε ελαφρότερου είδους κακοποίηση, καθώς και εξαναγκασμό σε παρακολούθηση πορνογραφικού υλικού.

Στην καταδικαστική απόφασή τους, οι Δικαστές Αλέξανδρος Παναγιώτου (Πρόεδρος), Γιώτα Κυριακίδου και Φάνη Καπετάνιου (Πάρεδροι) τόνισαν ότι, δεν διαφεύγει της προσοχής πως τα αδικήματα διαπράχθηκαν για πάρα πολλά χρόνια και συνεχίστηκαν όχι μόνο μετά που ο κατηγορούμενος συμπλήρωσε το 14 έτος της ηλικίας του, αλλά ακόμη και για αρκετό χρονικό διάστημα μετά την ενηλικίωσή του μέχρι και την ηλικία των 23 ετών, ενώ η παραπονούμενη εξακολουθούσε να ήταν ανήλικη.

Ο κατηγορούμενος ήταν πλέον σε θέση να γνωρίζει ότι οι πράξεις του ήταν παράνομες, αλλά παρόλα αυτά συνέχισε την κακοποίηση της ανήλικης παραπονουμένης, μη διστάζοντας ορισμένες φορές να χρησιμοποιήσει βία εναντίον της. Λήφθηκε επίσης υπόψη ότι, η πιο πάνω παράνομη συμπεριφορά του κατηγορουμένου προξένησε σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα στην παραπονούμενη.

Το Κακουργιοδικείο έλαβε υπόψη το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου, την άμεση παραδοχή του, τον χρόνο που διέρρευσε από την διάπραξη των αδικημάτων, το νεαρό της ηλικίας του κατηγορουμένου, καθώς και το γεγονός ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα κατά τη διάπραξη των αδικημάτων, ήταν και ο ίδιος ανήλικος.

The post <span style='font-size: 18px;'>ΘΥΤΗΣ ΚΑΙ ΘΥΜΑ ΗΤΑΝ ΑΝΗΛΙΚΟΙ</span><br />7 χρόνια φυλακή για σεξουαλική κακοποίηση appeared first on De Jure.