Τη θέση αυτή διατυπώνει ο εγνωσμένου κύρους δικηγόρος, Λάρης Βραχίμης, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σημειώνοντας το ενδεχόμενο μελλοντικής έξαρσης της επιδημίας της νόσου Covid-19, ο κ. Βραχίμης αναφέρει ότι τα Δικαστήρια θα πρέπει να είναι έτοιμα να προσαρμοστούν χωρίς νέα αναστολή της λειτουργίας τους.

Προσμετρώντας στα θετικά της κρίσης τα πρώτα βήματα ετοιμασίας πλατφόρμας ηλεκτρονικής καταχώρισης αγωγών και δικογράφων από το υφυπουργείο Καινοτομίας, τονίζει ότι θα πρέπει να ξεκινήσει παράλληλα η διαδικασία εκδίκασης παλιών υποθέσεων, αλλά και η ολοκλήρωση της αναθεώρησης των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας.

«Διαθέτουμε το ανθρώπινο δυναμικό και την ικανότητα να προσαρμοστούμε και να καινοτομήσουμε, ώστε να συνεχίσει απρόσκοπτα όχι μόνο η λειτουργία της Δικαιοσύνης, αλλά και η πορεία των μεταρρυθμίσεων, η αναστολή των οποίων απειλεί την ίδια την ύπαρξη κράτους δικαίου στην Κύπρο», επισημαίνει.

Αυτούσια η ανάρτηση:

«Είναι αναπάντεχα θετική η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για ουσιαστικό επανάνοιγμα των Δικαστηρίων. Από τη Δευτέρα, τα Πρωτοκολλητεία θα εργάζονται κανονικά, ενώ έχουν δοθεί οδηγίες στους δικαστές να προχωρήσουν στον προγραμματισμό και τη διεκπεραίωση των υποθέσεών τους.

Το Ανώτατο Δικαστήριο στο πρώτο στάδιο της κρίσης επέδειξε μια αδικαιολόγητη αδράνεια. Εκεί που σε άλλες δικαιοδοσίες τα Δικαστήρια από την πρώτη μέρα της λήψης των μέτρων προσπάθησαν να βρουν τρόπους συνέχισης της δικαστικής λειτουργίας εξ αποστάσεως με τη χρήση των όποιων τεχνολογικών μέσων ετύγχανε να έχουν διαθέσιμα, ξεκινώντας από ένα απλό τηλέφωνο ή email, το δικό μας Ανώτατο Δικαστήριο απλά ανέστειλε τη λειτουργία των δικαστηρίων για 50 μέρες. Με τη σημερινή του απόφαση το Ανώτατο Δικαστήριο έχει αρχίσει να ανταποκρίνεται σε αυτό που του αναλογεί.

Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι ουδέποτε αναμέναμε ότι η ανταπόκριση των συντελεστών της Δικαιοσύνης στα καθήκοντά τους προϋποθέτει τη συμμετοχή τους σε διαδικασίες οι οποίες θα θέσουν με οποιοδήποτε τρόπο σε κίνδυνο τη δική τους υγεία και ασφάλεια ή αυτή των άλλων συντελεστών μιας υπόθεσης. Αναμένουμε όμως από τα Δικαστήρια να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες και να υιοθετήσουν τα μέτρα που θα επιτρέψουν χωρίς εκπτώσεις στην ανάγκη τήρησης των μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας, τη συνέχιση της λειτουργίας τους. Να συνεχίσουν δηλαδή τα Δικαστήρια να διεκπεραιώνουν πλήρως όλη την καθημερινή εργασία τους, χωρίς να παραβιάζουν τα μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης του ιού.

Δεν θα πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες. Είμαστε ακόμα σε αρχικά στάδια της κρίσης που έφερε η επιδημία. Ο νέος ιός είναι ακόμα ανάμεσά μας. Παρά το ότι υπάρχει μια ελπίδα να υπάρξει κάποιο εμβόλιο το χειμώνα, το ρεαλιστικότερο είναι ότι αυτό θα έρθει, αν έρθει, περί τα τέλη του επόμενου χρόνου. Χθες είχαμε την ευχάριστη είδηση της επιβεβαίωσης της πρώτης φαρμακευτικής αγωγής που βοηθά στην αντιμετώπιση του νέου ιού. Είμαστε όμως ακόμα μακριά από το σημείο να έχουμε μια πλήρη και αποτελεσματική αγωγή για καταπολέμηση της ασθένειας που προκαλεί ο ιός.

Έτσι, τόσο το μοντέλο της ομάδας του Imperial όσο και αυτό της ομάδας του Harvard, μας προειδοποιούν ότι θα πρέπει να αναμένουμε νέες εξάρσεις της επιδημίας οι οποίες πιθανότατα θα οδηγήσουν σε επαναφορά αυστηρών μέτρων κοινωνικής απόστασης.

Τα Δικαστήριά μας, συνεπώς, θα πρέπει να ετοιμαστούν για να αντιμετωπίσουν αυτό το ενδεχόμενο χωρίς νέα αναστολή της λειτουργίας τους. Ούτως ή άλλως για πολύ καιρό ακόμα τα Δικαστήρια δεν θα μπορέσουν να επανέλθουν στην πλήρη ομαλότητα, πράγμα που επιβάλλει την χρήση εναλλακτικών μέσων επαφής δικηγόρων και κοινού με τα Δικαστήρια στο πρότυπο αυτών που έχουν εφαρμοστεί σε άλλες δικαιοδοσίες: ηλεκτρονικές καταχωρίσεις από τη μια και εξ αποστάσεως εμφανίσεις και ακροάσεις (σε όλες τις υποθέσεις ή μόνο εκεί που θα γίνουν μόνο αγορεύσεις) με τηλεφωνική συνδιάσκεψη ή βιντεοδιάσκεψη από την άλλη.

Ο υφυπουργός Καινοτομίας ήδη έχει προχωρήσει στο πρώτο βήμα για την ετοιμασία πλατφόρμας ηλεκτρονικής καταχώρισης αγωγών και δικογράφων. Παρά το ότι η υφιστάμενη υποδομή των δικαστηρίων θα μπορούσε να επιτρέψει την εφαρμογή του μέτρου από την πρώτη μέρα της κρίσης (το μόνο που χρειάζεται είναι ένα email και η δυνατότητα χρέωσης πιστωτικής κάρτας μέσω JCC), η πλατφόρμα βοηθά τα Δικαστήρια να είναι σίγουρα ότι η εφαρμογή του μέτρου δεν θα προσκρούσει σε αναπάντεχες περιπλοκές που δεν θα έχουν τα μέσα να διαχειριστούν.

Κατά τον ίδιο τρόπο, το Υφυπουργείο Καινοτομίας θα πρέπει να δώσει στα Δικαστήρια τα μέσα ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν στην εξ αποστάσεως διαχείριση υποθέσεων με εμφανίσεις μέσω τηλεδιάσκεψης και βιντεοδιάσκεψης. Ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να εφαρμοστεί με τη χρήση μιας απλής τηλεφωνικής συσκευής. Το Ανώτατο Δικαστήριο όμως δεν αναμένεται να αποδεχτεί να υιοθετήσει τη μετάβαση σε ένα τέτοιο μηχανισμό αν οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες δεν εγγυηθούν την ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία του. Έτσι, είναι και πάλι καταλυτική η παρέμβαση του Υφυπουργείου. Η Επίτροπος Νομοθεσίας έχει δηλώσει την ετοιμότητας της να συντάξει προσχέδια όλων των νομοσχεδίων ή τροποποιητικών κανονισμών που δυνατόν να απαιτηθούν.

Παρά την αρχική δυστοκία που παρατηρήθηκε, τα πράγματα φαίνεται ότι έχουν αρχίσει να μπαίνουν σιγά σιγά στο σωστό δρόμο. Ας ελπίσουμε ότι αυτό θα συνεχιστεί μέχρι τέλους. Ας μην ξεχνούμε ότι τον Μάιο προγραμματιζόταν να ξεκινήσει η νέα διαδικασία εκδίκασης των παλιών υποθέσεων, του λεγόμενου backlog, από τους νέους δικαστές που θα διορίζονταν. Η κρίση δεν θα πρέπει να εμποδίσει αυτό τον προγραμματισμό. Οι νέες πλατφόρμες που ετοιμάζει το Υφυπουργείο Καινοτομίας με τη συνεργασία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ενδεχόμενα να διευκολύνουν τη διαδικασία με το να βοηθήσουν στο να ξεπεραστούν οι αντικειμενικές δυσκολίες λόγω έλλειψης κατάλληλων κτηριακών εγκαταστάσεων και αιθουσών.

Με τον ίδιο τρόπο θα πρέπει να συνεχιστεί η διαδικασία αναθεώρησης της Πολιτικής Δικονομίας με την παράδοση της εισήγησης της Επιτροπής Dyson, μαζί με το προτεινόμενο κείμενο των νέων Θεσμών.

Ότι δεν σε σκοτώνει σε κάνει δυνατότερο. Ως λαός αντιμετωπίσαμε μεγαλύτερες κρίσεις που απειλούσαν την ίδια την ύπαρξη μας αλλά τις ξεπεράσαμε. Ούτε αυτή η κρίση θα μας καταβάλει. Διαθέτουμε το ανθρώπινο δυναμικό και την ικανότητα να προσαρμοστούμε και να καινοτομήσουμε, ώστε να συνεχίσει απρόσκοπτα όχι μόνο η λειτουργία της Δικαιοσύνης αλλά και η πορεία των μεταρρυθμίσεων, η αναστολή των οποίων απειλεί την ίδια την ύπαρξη κράτους δικαίου στην Κύπρο. Από εμάς εξαρτάται η δικαιοσύνη να βγει από την κρίση αυτή όχι απλά αλώβητη αλλά πολύ δυνατότερη από ήταν όταν εισήλθε.»

The post «Αναπάντεχα θετική η απόφαση του Ανωτάτου» appeared first on De Jure.

Επανάνοιγμα των Δικαστηρίων, βάσει Οδηγού της Μονάδας Επιδημιολογικής Επιτήρησης του Υπουργείου Υγείας, αποφάσισε το Ανώτατο κατόπιν επανεξέτασης του ζητήματος και συνεκτιμώντας τις απόψεις του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, των Διοικητικών Προέδρων των Επαρχιακών Δικαστηρίων, καθώς επίσης και των Δικαστηρίων Ειδικής Δικαιοδοσίας.

Σύμφωνα με ανακοίνωση (30.04), αποφασίστηκαν τα ακόλουθα:

1. Από την ερχόμενη Δευτέρα, 4.5.2020, θα ξεκινήσει η κανονική λειτουργία όλων των Πρωτοκολλητείων. Ως εκ τούτου, θα καταστεί δυνατή η καταχώρηση τόσο αγωγών και πρωτογενών αιτήσεων, όσο και ποινικών υποθέσεων, ως επίσης και η επαγωγή όρκων σε ενόρκους δηλώσεις γενικώς.

Ως προς τον πρακτικό τρόπο εφαρμογής των πιο πάνω, η Αρχιπρωτοκολλητής σε συνεννόηση με τα κατά τόπους πρωτοκολλητεία και υπό το φως πάντοτε των σχετικών Διαταγμάτων και Οδηγιών οι οποίες εκδίδονται από τις Ιατρικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας, θα προχωρήσει σε σχετικές διευθετήσεις, λαμβανομένων υπόψη και των κτιριακών εγκαταστάσεων, ως επίσης και των ιδιαιτεροτήτων που επικρατούν σε κάθε ξεχωριστό Πρωτοκολλητείο. Οι σχετικές αυτές διευθετήσεις θα κοινοποιηθούν προς όλους τους ενδιαφερόμενους.

2. Τα πρωτόδικα Δικαστήρια κάθε δικαιοδοσίας θα προχωρήσουν στον προγραμματισμό των ενώπιον τους υποθέσεων, κατά τρόπον που θα καθίσταται δυνατή η περαιτέρω προώθηση τους, λαμβανομένων πάντοτε υπόψη των σχετικών διαταγμάτων και οδηγιών, των Ιατρικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, καθώς επίσης και των ιδιαίτερων συνθηκών και αναγκών της κάθε δικαιοδοσίας, ως εκ των υφισταμένων κτιριακών εγκαταστάσεων, προς το σκοπό, αφενός της κατά το δυνατό ομαλότερης λειτουργίας των Δικαστηρίων και αφετέρου της διασφάλισης της υγείας όλων των παραγόντων της δίκης.

Σε ό,τι αφορά τις πρώτες εμφανίσεις και προς αποφυγή ανεπιθύμητου συνωστισμού, θα εκδίδονται σχετικές οδηγίες από τα αρμόδια Δικαστήρια προς ορισμό τους σε νέα ημερομηνία και σχετική ειδοποίηση θα δίδεται από τα αρμόδια Πρωτοκολλητεία στα εμπλεκόμενα μέρη. Νοείται ότι όπου το Δικαστήριο κρίνει μετά από σχετικό αίτημα των εμπλεκομένων μερών ότι θα πρέπει να δοθούν διαφορετικές οδηγίες ή ότι θα πρέπει να επιληφθεί υπόθεσης σε πρώτη εμφάνιση ανάλογα θα ενεργεί.

Προς τον σκοπό διεκπεραίωσης των πιο πάνω οι αρμόδιοι Διοικητικοί Πρόεδροι των Επαρχιακών Δικαστηρίων και των Δικαστηρίων Ειδικής Δικαιοδοσίας θα λαμβάνουν τα δέοντα μέτρα και θα δίδουν ανάλογες οδηγίες.

3. Σε ό,τι αφορά το Ανώτατο Δικαστήριο η εκδίκαση των ενώπιον του υποθέσεων θα ρυθμίζεται από τους Προέδρους των συνθέσεων και ανάλογα θα πληροφορούνται τα ενδιαφερόμενα μέρη. Νοείται ότι το Ανώτατο Δικαστήριο σε συνεννόηση με τους Διοικητικούς Προέδρους και τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο θα παρακολουθεί την εφαρμογή των πιο πάνω. Νοείται, περαιτέρω, ότι τα πιο πάνω μέτρα θα τελούν υπό συνεχή αναθεώρηση, αναλόγως της εξέλιξης της κατάστασης και τυχόν περαιτέρω οδηγιών από τις Ιατρικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας ή εγκυκλίων από τη Δημόσια Υπηρεσία ευρύτερα.

Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, οι δικαστικές διακοπές θα περιοριστούν στον μήνα Αύγουστο, προκειμένου να καταστεί δυνατή η διεκπεραίωση των καθυστερήσεων που προκλήθηκαν λόγω του κορωνοϊού και της αναστολής εκδίκασης υποθέσεων.

The post Επαναλειτουργία των δικαστηρίων αποφάσισε το Ανώτατο appeared first on De Jure.

Γράφει: Νάταλι Μιχαηλίδου

Ως στρεφόμενη κατά μη εκτελεστής διοικητικής πράξης, η αίτηση για προσωρινό διάταγμα που να ακυρώνει την ΚΔΠ 101/2020 – και συνακόλουθα η προσφυγή- απορρίφθηκε ως απαράδεκτα. Δεν στοιχειοθετήθηκε έκδηλη παρανομία, τονίζει το Δικαστήριο, που παραθέτει εκτενώς το σκεπτικό του όσον αφορά στην επίκληση του πολυσυζητημένου Άρθρου 14 του Συντάγματος.

Η αίτηση
Αναστολή της εκτέλεσης «της διοικητικής πράξης που δημοσιεύτηκε ως Κ.Δ.Π. 101/2020 ως προς την πρόνοια της που περιέχεται στην παράγραφο 2(α) του Κανονισμού αναφορικά με τους περιορισμούς που τίθενται, δυνάμει των οποίων από τις 6 μ.μ. της 16ης Μαρτίου 2020 μέχρι την 30η Απριλίου 2020 και ώρα 12 τα μεσάνυκτα, θα επιτρέπεται η είσοδος στην Κυπριακή Δημοκρατία, μόνο σε όσα πρόσωπα εξ’ εκείνων που δικαιούνται να εισέλθουν στη Δημοκρατία, τα οποία προσκομίζουν Ιατρικό Πιστοποιητικό εξέτασης του Κορωνοϊού», ζήτησε η φοιτήτρια από το Διοικητικό Δικαστήριο, με την έκδοση προσωρινού διατάγματος.

Η αίτηση καταχωρίστηκε στις 30 Μαρτίου στο πλαίσιο προσφυγής που ζητούσε όπως κηρυχθεί άκυρη η πρόνοια της εν λόγω Κανονιστικής Διοικητικής Πράξης αναφορικά με τους περιορισμούς που τίθενται στην παράγραφο 2(α) και συνοδεύτηκε από ένορκη δήλωση του πατέρα της αιτήτριας, όπου αναφέρεται ότι παρά τις προσπάθειες δεν κατέστη δυνατή η εξασφάλιση της απαιτούμενης ιατρικού πιστοποιητικού, γιατί «κανένα ιατρικό κέντρο στη Μεγάλη Βρετανία δεν παρείχε τέτοια βεβαίωση».

Επίκληση του άθρου 14
Υποστηρίζοντας ότι το προαπαιτούμενο ιατρικό πιστοποιητικό «ήταν μια συγκεκαλυμένη και/ή παράνομη πρόφαση ολοκληρωτικής άρνησης εισόδου στην Κυπριακή Δημοκρατία ενός πολίτη της» και ότι ως αποτέλεσμα της προσβαλλόμενης πράξης, «η αιτήτρια εγκλωβίστηκε στη Μεγάλη Βρετανία, μόνη, αβοήθητη και μακριά από τους δικούς της, ενώ και τα μέτρα στη χώρα έχουν ενταθεί», κατ’ επίκληση του Άρθρου 14 του Συντάγματος, προβλήθηκε η θέση ότι σε κανέναν Κύπριο πολίτη δεν μπορεί να παρεμποδιστεί η είσοδος στην Κυπριακή Δημοκρατία για οποιοδήποτε λόγο.

Τέθηκε ενώπιον Δικαστηρίου ότι η προσβαλλόμενη πράξη αντίκειται ευθέως στο Άρθρο 14, δεδομένου ότι αυτό παρέχει απόλυτη προστασία και δεν προβλέπει την επιβολή οποιωνδήποτε περιορισμών για τους οποιουσδήποτε λόγους, όπως συμβαίνει με άλλα ατομικά δικαιώματα, η άσκηση των οποίων μπορεί να περιορίζεται κάτω από συγκεκριμένες περιστάσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας.

Ως εκ τούτου, υποστηρίχθηκε ότι «η προσβαλλόμενη πράξη ως προς τους όρους που τίθενται με την παράγραφο 2(α) αυτής, πάσχει από έκδηλη παρανομία» και ότι «η πράξη αυτή είναι ultra νires και/ή εκδόθηκε κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 6(α) έως (δ) του περί Λοιμοκάθαρσης Νόμου (Κεφ. 260), ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο», καθότι σε καμία από τις διατάξεις του εν λόγω Άρθρου δεν προβλέπεται η δυνατότητα παρεμπόδισης εισόδου Κύπριου πολίτη στη Δημοκρατία, είτε άμεσα είτε έμμεσα, με την υποχρέωση προσαγωγής οποιοδήποτε πιστοποιητικού ως προαπαιτούμενου εισόδου.

Τέθηκε, παράλληλα από τους συνηγόρους της αιτήτριας (Ρίκκος Μαππουρίδης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., Α. Πατσαλίδης) και ζήτημα παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας, ενώ υποστηρίχθηκε ότι «η άρνηση της Δημοκρατίας να επιστρέψει την είσοδο της αιτήτριας στην Κύπρο θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια, τη ζωή και τη σωματική της άνεση, κατά παράβαση των Άρθρων 7 και 9 του Συντάγματος».  Στην απόφασή που εκδόθηκε την Πέμπτη (16.04), το Διοικητικό Δικαστήριο επισημαίνει εκ προοιμίου ότι η αιτήτρια προέβαλε «ως μοναδικό λόγο για την έκδοση του αιτούμενου προσωρινού διατάγματος, την ύπαρξη έκδηλης παρανομίας της επίδικης πράξης».

Το επίδικο Διάταγμα που εξέδωσε ο υπουργός Υγείας, Κωνσταντίνος Ιωάννου, στο πλαίσιο των εξουσιών που του εκχωρήθηκαν κατόπιν απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η θέση της Δημοκρατίας
Από την πλευρά της, η καθ’ης η αίτηση (Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω Υπουργείου Υγείας) ήγειρε τις ακόλουθες προδικαστικές ενστάσεις:

• Η προσβαλλόμενη δια της προσφυγής πράξη δεν αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη εντός της έννοιας του Άρθρου 146 του Συντάγματος, αλλά στην ουσία προσβάλλεται το περί Λοιμοκαθάρσεως (Καθορισμός Μέτρων για Παρεμπόδιση της Εξάπλωσης του Κορωνοϊού COVID-19) Διάταγμα (Αρ. 3) του 2020» (Κ.Δ.Π. 101/2020), το οποίο αποτελεί κανονιστική πράξη νομοθετικού περιεχομένου, η οποία δεν υπόκειται στην αναθεωρητική δικαιοδοσία του Διοικητικού Δικαστηρίου
• Η αιτήτρια στερείται εννόμου συμφέροντος προς έγερση της παρούσας προσφυγής, αφού δεν έχει αποδείξει την ύπαρξη ιδίου, άμεσου, ενεστώτος, συγκεκριμένου και προσωπικού συμφέροντος, κατά τρόπο που να εξατομικεύει την προσβολή που αυτή υφίσταται στα δικαιώματα και στο έννομο συμφέρον της
• Η προσβαλλόμενη διάταξη της Κ.Δ.Π. 101/2020 που περιέχεται στην παράγραφο 2(α) αυτής έχει απωλέσει την εκτελεστότητά της, εφόσον αυτή έχει τροποποιηθεί από μεταγενέστερα Διατάγματα, τα οποία δεν προσβάλλονται με την παρούσα προσφυγή, περιλαμβανομένου και του περί Λοιμοκαθάρσεως (Καθορισμός Μέτρων για Παρεμπόδιση της Εξάπλωσης του Κορωνοϊού COVID-19) Διατάγματος (Αρ. 5) του 2020» (Κ.Δ.Π. 103/2020) και/ή η προσφυγή έχει απωλέσει το αντικείμενό της. Η όποια προσωρινή εφαρμογή της προϋπόθεσης περί προσκόμισης ιατρικού πιστοποιητικού, η οποία προβλεπόταν στην Κ.Δ.Π. 101/2020, έληξε και/ή υπερκεράσθηκε από τη γενικότερη απαγόρευση πτήσεων που επιβλήθηκε με το περί Πολιτικής Αεροπορίας (Καθορισμός Μέτρων για Παρεμπόδιση της Εξάπλωσης του Κορωνοϊού COVID-19) Διάταγμα του 2020 (Κ.Δ.Π. 115/2020).
• Με την παρούσα προσφυγή προσβάλλεται εσφαλμένη Κ.Δ.Π., καθότι οι όποιοι προσωρινοί περιορισμοί υφίσταντο στην επάνοδο της αιτήτριας στη Δημοκρατία, κατά την καταχώρηση της προσφυγής μέχρι και σήμερα, δεν είναι απόρροια της προσβαλλόμενης Κ.Δ.Π. 101/2020, αλλά οφείλονται στη γενικότερη απαγόρευση πτήσεων που επιβλήθηκε με την προαναφερθείσα Κ.Δ.Π. 115/2020·
• Με την παρούσα προσφυγή δεν προσβάλλεται εκτελεστή διοικητική πράξη, αλλά πράξη κυβερνήσεως
• Η παρούσα προσφυγή είναι αλυσιτελής, εφόσον ακόμα και αν αυτή επιτύχει, η αιτήτρια δεν θα μπορέσει να επωφεληθεί από αυτήν, καθότι έχει εκδοθεί άλλο Διάταγμα (Κ.Δ.Π. 115/2020), το οποίο δεν προσβάλλεται από την αιτήτρια, και με το οποίο απαγορεύονται, πλην μερικών, οι πτήσεις από και προς τη Δημοκρατία.

Πέραν τούτων, η δικηγόρος της Δημοκρατίας, Ε. Νεοφύτου, υποστήριξε ότι η επίδικη πράξη «είναι νόμιμη και απολύτως απαραίτητη και ουδεμία έκδηλη παρανομία υπάρχει σε αυτήν» και ότι πάρθηκε «αφού λήφθηκαν υπόψη όλα τα σχετικά γεγονότα και οι διαθέσιμες δυνατότητες του συστήματος υγείας της Δημοκρατίας κατά τον ουσιώδη χρόνο, κατ’ ορθήν ενάσκηση των εξουσιών που παρέχονται στην καθ’ ης η αίτηση, προς προστασία του δημοσίου συμφέροντος και της δημόσιας υγείας, με σκοπό τον περιορισμό της εξάπλωσης της ασθένειας του κορωνοϊού και απώτερο σκοπό την προστασία της ζωής του εγχώριου πληθυσμού της Δημοκρατίας».

Η ένσταση συνοδεύτηκε από ένορκη δήλωση της Λειτουργού του Υπουργείου Υγείας, Αναστασίας Ανθούση, όπου αναφέρθηκε ότι για την έκδοση του επίδικου Διατάγματος «λήφθηκε υπόψη η ευθύνη της Δημοκρατίας για προστασία της δημόσιας υγείας και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, με σκοπό τον περιορισμό της εξάπλωσης της ασθένειας του κορωνοϊού». Επιπλέον, έγινε αναφορά στην υπό του Υπουργού Μεταφορών, Συγκοινωνιών και Έργων έκδοση της Κ.Δ.Π. 115/2020, στις 20.3.2020, σύμφωνα με την οποία απαγορεύτηκαν οι πτήσεις από και προς τη Δημοκρατία, με ορισμένες εξαιρέσεις.

Κυβερνητική πράξη
το επίδικο Διάταγμα
Εξετάζοντας τις προβαλλόμενες προδικαστικές ενστάσεις και κατά πόσον η επίδικη πράξη αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη, ως η θέση της αιτήτριας ή κανονιστική πράξη νομοθετικού περιεχομένου, το Δικαστήριο διαπίστωσε «την κανονιστική της φυσιογνωμία και/ή τη φύση της ως πράξης κανονιστικού χαρακτήρα: ειδικότερα ως προς την διάταξη της παραγράφου 2(α) που εδώ ενδιαφέρει, είναι σαφές ότι τίθεται δι’ αυτής, κατά τρόπο αντικειμενικό, γενικό και απρόσωπο, κανόνας δεσμευτικός για το παρόν και το μέλλον, ήτοι κανόνας δικαίου. Από την ίδια τη φύση και το εννοιολογικό περιεχόμενο της ρύθμισης που περιέχεται στη συγκεκριμένη διάταξη, και ανεξάρτητα από το εάν αυτή έχει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα εκτελεστής διοικητικής πράξης, προκύπτει ξεκάθαρα η γενικότητά της και, συνακόλουθα, η δυνατότητα εφαρμογής της σε περιπτώσεις γενικές, αόριστες και/ή απρόσωπες που είτε ήδη υπάρχουν είτε θα υπάρξουν στο μέλλον».

Συναφώς, διαπιστώνει το Δικαστήριο, «το νομικό περιεχόμενο της επίδικης διάταξης και, κατ’ επέκταση όλης της Κ.Δ.Π., δεν εξαντλείται σε μία εφαρμογή, αλλά δύναται να προκαλεί νέες εφαρμογές σε αόριστες και μέλλουσες περιπτώσεις που συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις που έχει θέσει η πράξη» και επισημαίνει ότι «η συγκεκριμένη διάταξη δεν αφορά μόνο σε φοιτητές, ως είναι η αιτήτρια, εφόσον στο πεδίο εφαρμογής της δύναται να εμπίπτει οποιοδήποτε πρόσωπο ‘εξ’ εκείνων που δικαιούνται να εισέλθουν στη Δημοκρατία’, ήτοι επί της ουσίας οποιοσδήποτε πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ και ως προς το στοιχείο του χρόνου, η επίδικη ρύθμιση επεκτείνεται και/ή δύναται να αφορά όχι μόνο σε ήδη υπάρχουσες περιπτώσεις, αλλά και σε περιπτώσεις που θα υπάρξουν στο, έστω εγγύς, μέλλον, εφόσον οι περιπτώσεις αυτές συγκεντρώνουν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις».

Είναι πρόδηλο, με βάση την απόφαση, ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση, όπως και το επίδικο Διάταγμα στο σύνολό του, έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός κανόνα δικαίου, η εφαρμογή του οποίου είναι γενική, δεν εξαντλείται σε συγκεκριμένες και υφιστάμενες περιπτώσεις, αλλά επεκτείνεται και σε μέλλουσες περιπτώσεις. «Διαφορετική ερμηνευτική προσέγγιση, ήτοι ότι το επίδικο Διάταγμα και δη η διάταξη της παραγράφου 2(α) συνιστούν ατομική διοικητική πράξη, θα αναιρούσε και θα εξουδετέρωνε την ίδια την έννοια, αλλά και τη φύση, τόσο της κανονιστικής διοικητικής πράξης ως κανόνα δικαίου, όσο και, κατ’ αντιδιαστολή, της ατομικής διοικητικής πράξης, χαρακτηριστικό γνώρισμα της οποίας είναι η δημιουργία μιας υποκειμενικής κατάστασης και η εξατομίκευση ενός κανόνα δικαίου, κατά την εφαρμογή του σε συγκεκριμένη περίπτωση», τονίζει το Δικαστήριο.

Τυχόν διαφορετική αντιμετώπιση θα αναδείκνυε το Δικαστήριο σε ουσιαστικό ρυθμιστή της υγειονομικής πολιτικής του κράτους

Παραπέμποντας σε σχετικές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Lanitis Farm and another ν. The Republic of Cyprus (1982) 3 Α.Α.Δ. 124, Δημοκρατία ν. Cyprus General Bonded & Transit Stores Association κ.α. (1998) 3 Α.Α.Δ. 57, Ανδρέας Χαμάλης ν. Δημοκρατίας (1998) 4 Α.Α.Δ. 612 και άλλες), ο κ. Κωμοδρόμος κατέληξε ότι «η προσβαλλόμενη πράξη αποτελεί κανονιστική διοικητική πράξη νομοθετικού περιεχομένου που, για τους λόγους που έχουν προεκτεθεί, δεν μπορεί να προσβληθεί δια προσφυγής δυνάμει του Άρθρου 146 και εκφεύγει του ελέγχου του παρόντος Δικαστηρίου».

«Με αυτή δε τη διαπίστωση, είναι αυτονόητο ότι σφραγίζεται από το στάδιο αυτό η τύχη τόσο της παρούσας αίτησης, όσο και της ίδιας της προσφυγής, η οποία υπόκειται σε απόρριψη ως απαράδεκτη, χωρίς να διεξαχθεί ακρόαση αυτής», επισημαίνεται.

Επιπρόσθετα, ο Δικαστής υπομνύει ότι η πλευρά της αιτήτριας μπορούσε και είχε τη δυνατότητα να αμφισβητήσει τη νομιμότητα και εγκυρότητα της επίδικης Κ.Δ.Π. 101/2020, στο πλαίσιο προσφυγής στρεφόμενης όχι ευθέως κατά κανονιστικής διοικητικής πράξης, αλλά κατά ατομικής διοικητικής πράξης, που να έχει όλα τα χαρακτηριστικά εκτελεστής διοικητικής πράξης, όπως π.χ., κατά της αρνητικής απάντησης της Διοίκησης σε αίτημα της αιτήτριας να της επιτραπεί η είσοδος στη Δημοκρατία επειδή, ενδεχομένως, δεν είχε τις απαιτούμενες διατυπώσεις. «Κάτι βεβαίως που η αιτήτρια δεν έπραξε, αλλά αποφάσισε να στραφεί κατ’ ευθείαν, απαραδέκτως, κατά της Κ.Δ.Π. 101/2020, ήτοι κατά κανονιστικής διοικητικής πράξης νομοθετικού περιεχομένου», σημειώνεται στην απόφαση».

Προσθέτει δε ως λόγο απόρριψης, τόσο της αίτησης όσο και της προσφυγής, ότι «η επίδικη Κ.Δ.Π. 101/2020 έχει όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα πράξης κυβερνήσεως, η οποία, κατά πάγια νομολογία, εκφεύγει του αναθεωρητικού ελέγχου και δεν δύναται να προσβληθεί δια προσφυγής δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος».

Ξεκάθαρες μάλιστα οι επισημάνσεις του Δικαστηρίου σε ό,τι αφορά στον ρόλο της Δικαιοσύνης σε τέτοιες περιπτώσεις. Το ότι οι κυβερνητικές πράξεις δεν υπόκεινται στο δικαστικό έλεγχο αποτελεί έκφανση της αρχής της διάκρισης των εξουσιών,τονίζει το Δικαστήριο, «εφόσον, αν τα Δικαστήρια ήλεγχαν τις κυβερνητικές πράξεις, τότε αυτό θα σήμαινε ότι θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την υποκειμενική κρίση των οργάνων της εκτελεστικής εξουσίας με μια δική τους, όχι λιγότερο υποκειμενική, αξιολόγηση». Αντίθετα, προστίθεται, «θα μπορούσε εύλογα να λεχθεί ότι σε τέτοιες περιπτώσεις, ως και η υπό κρίση, είναι προτιμότερη η κρίση των φορέων της εκτελεστικής εξουσίας, δεδομένου ότι αυτοί, λόγω της συνεχούς ενασχόλησής τους με τα συγκεκριμένα ζητήματα, εν προκειμένω ζητήματα υγείας, κατά τεκμήριο υπερτερούν σε γνώσεις και εμπειρίες». Αναλύοντας περαιτέρω το σκεπτικό του, το Δικαστήριο σημειώνει ότι «τυχόν διαφορετική αντιμετώπιση στην υπό εξέταση περίπτωση, θα αναδείκνυε το Δικαστήριο σε ουσιαστικό ρυθμιστή της υγειονομικής πολιτικής του κράτους, αφού το Δικαστήριο θα υπεισερχόταν ανεπίτρεπτα σε πεδίο αμιγώς πολιτικών εκτιμήσεων και σε αυτό θα εναπόκειτο η τελική απόφαση αναφορικά με τα υπό συζήτηση υγειονομικά μέτρα».

Υπό το φως των ανωτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι «και το επίδικο Διάταγμα, σκοπός του οποίου είναι η προστασία της δημόσιας υγείας εντός της Δημοκρατίας, δια του καθορισμού μέτρων με σκοπό την παρεμπόδιση εξάπλωσης του κορωνοϊού (βλ. παράγραφο 2 της Κ.Δ.Π. 101/2020), και κατά του οποίου ευθέως στρέφεται η παρούσα προσφυγή, συνιστά, ως εκ της φύσης του, πράξη κυβερνήσεως, η οποία, ως μη εκτελεστή διοικητική πράξη, δεν εμπίπτει στον αναθεωρητικό έλεγχο του παρόντος Δικαστηρίου».

Το ζήτημα της έκδηλης παρανομίας
Λόγω της ιδιαιτερότητας της περίπτωσης και του αναντίλεκτου γεγονότος ότι πρόκειται περί ενός ιδιαίτερα ευαίσθητου θέματος, όπως σημειώνεται στην απόφαση, το Δικαστήριο προχώρησε σε ιδιαιτέρως σημαντικές επισημάνσεις ως προς την ουσία της αίτησης, ήτοι του ισχυρισμού περί έκδηλης παρανομίας.

«Το υπό εξέταση ένδικο μέσο που επέλεξε η αιτήτρια προς προώθηση των αιτημάτων της, ρυθμίζεται από τον Κανονισμό 13 του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του 1962», αναφέρει αρχικά στην απόφασή του ο Δικαστής, Φ. Κωμοδρόμος και προσθέτει ότι «η δικαιοδοσία έκδοσης προσωρινών διαταγμάτων μέχρι την εκδίκαση και αποπεράτωση μιας προσφυγής ασκείται με φειδώ και μόνο όταν στοιχειοθετηθεί ότι υπάρχει είτε έκδηλη παρανομία στη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης είτε πρόκληση ανεπανόρθωτης ζημιάς στον αιτητή, από τη μη έκδοση του διατάγματος». Από την πλευρά της αιτήτριας δεν τέθηκε προς εξέταση ζήτημα ανεπανόρθωτης ζημιάς, αλλά επιχειρήματα υπέρ και μόνο της έκδηλης παρανομίας.

Η επιχειρηματολογία επί τούτου βασίστηκε σε δύο σκέλη «τόσο στην παραβίαση του Άρθρου 14 του Συντάγματος, όσο και στο ότι η επίδικη Κ.Δ.Π. 101/2020 είναι ultra νires του άρθρου 6(α), (β), (γ) και (δ) του Νόμου». Η δικηγόρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι το Άρθρο 14 «αφορά αποκλειστικά σε θέματα εξορίας και απέλασης και συγκεκριμένα περιπτώσεις κατά τις οποίες απαγορεύεται σε πολίτη της Δημοκρατίας η είσοδος στη Δημοκρατία λόγω προηγούμενης απόφασης κήρυξής του ως εξόριστου». Κατά τη σχετική εισήγηση, οι δυο έννοιες (απέλαση και απαγόρευση εισόδου) αφορούν στο ίδιο νομικό ζήτημα, ήτοι την εξορία ή απέλαση και στο δικαίωμα εισόδου ή επανεισόδου λόγω εξορίας ή απέλασης, όχι όμως σε άλλα θέματα.

Το Άρθρο 14, με βάση την εισήγηση της κ. Νεοφύτου, σκοπό είχε να θέσει απαγόρευση εφαρμογής της απέλασης/εξορίας πολίτη της Δημοκρατίας και εισόδου του στη Δημοκρατία για το λόγο αυτό, «κατά τρόπο που να καταστήσει σαφές ότι δεν επιτρέπεται για τους πολίτες της Δημοκρατίας η μεταχείριση που επιφυλάσσεται σε αλλοδαπούς» και δεν είναι νοητή η επέκταση του εν λόγω Άρθρου σε άλλα θέματα πέραν των θεμάτων που συνδέονται με εξορία ή απέλαση. Διατύπωσε εξάλλου τη θέση ότι αναφορικά με το γενικό δικαίωμα μετακίνησης (εξόδου, διακίνησης) στη Δημοκρατία, δεν εφαρμόζεται το Άρθρο 14 του Συντάγματος αλλά το Άρθρο 13, που ρητά προβλέπει ότι «το δικαίωμα ελευθέρας μετακινήσεως εντός της Δημοκρατίας και διαμονής σε οποιοδήποτε τμήμα αυτής, ως και το δικαίωμα μόνιμης ή προσωρινής εγκατάλειψης του εδάφους της Δημοκρατίας υπόκειται σε περιορισμούς που επιβάλλονται, μεταξύ άλλων, διότι κρίθηκαν αναγκαίοι για τη δημόσια υγεία».

Κατόπιν εξέτασης της εκατέρωθεν επιχειρηματολογίας, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι «κάθε άλλο παρά έκδηλη παρανομία προκύπτει στην υπό κρίση περίπτωση, δεδομένου ότι μια τέτοια παρανομία δεν αναδύεται αυτόματα, αλλ’ ούτε και αναντίλεκτη είναι, ως η πάγια νομολογία απαιτεί».

Στο πλαίσιο αυτής της διαπίστωσης και χωρίς να εκφέρεται τελική κρισή λαμβανομένου υπόψη του σταδίου που εγείρεται το ζήτημα (ενδιάμεση αίτηση), το Δικαστήριο διέκρινε μεταξύ απαγόρευσης εισόδου και ρύθμισης του δικαιώματος για προσωρινό χρονικό διάστημα αναφέροντας ότι «δεν μπορεί να αποκλειστεί, άνευ ετέρου και χωρίς περαιτέρω διερεύνηση, η θέση της καθ’ ης η αίτηση ότι στην υπό κρίση περίπτωση αυτό που υπήρξε ήταν ένας θεμιτός, προσωρινός, περιορισμός ενός δικαιώματος, ο οποίος έγκειται σε μέτρα απολύτως αναγκαία για την προστασία της υγείας του εγχώριου πληθυσμού και της ανθρώπινης ζωής» και τονίζοντας ότι «Ούτε, γενικότερα, μπορεί να λεχθεί ότι η κάθε ρύθμιση της άσκησης του εν λόγω δικαιώματος εμπίπτει, άνευ ετέρου, εντός της έννοιας της απαγόρευσης εισόδου». Επ’ αυτού, συνεχίζει ο Δικαστής «θα μπορούσε επίσης κάποιος να θέσει το επιχείρημα ότι λόγω της ιδιάζουσας κατάστασης και της επιτακτικής ανάγκης για προστασία της δημόσιας υγείας, οι δια του επίδικου Διατάγματος εξαιρετικοί και προσωρινοί περιορισμοί του δικαιώματος εισόδου στη χώρα, δεν συνιστούν, το δίχως άλλο, και απαγόρευση εισόδου και ότι διαφορετική ερμηνεία θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράλογα αποτελέσματα, εφόσον θα στερείτο αυτομάτως και a priori η Δημοκρατία κάθε δυνατότητας να θέτει περιορισμούς στο δικαίωμα εισόδου ακόμα και πολίτη της».

Δεν τέθηκε προς εξέταση ζήτημα ανεπανόρθωτης ζημιάς, αλλά επιχειρήματα υπέρ και μόνο της έκδηλης παρανομίας.

Τέτοιου είδους περιορισμοί, προστίθεται, «δεν αναμένεται να αναγράφονται στο ίδιο το Σύνταγμα, οι διατάξεις του οποίου, ως γνωστό, εξειδικεύονται και αναπτύσσονται περαιτέρω στην εθνική πρωτογενή και δευτερογενή νομοθεσία». Συνεπώς, ο Δικαστής αναφέρει ότι «ακόμα και αν η κατάληξή μου ως προς την εκτελεστότητα της προσβαλλόμενης πράξης ήταν διαφορετική, είναι ξεκάθαρο ότι δεν εντοπίζεται έκδηλη παρανομία ως προς την έκδοση και το περιεχόμενο της επίδικης Κ.Δ.Π., ήτοι τέτοια παρανομία που να αναδύεται αυτόματα, να είναι πρόδηλα αναγνωρίσιμη και αντικειμενικά αναντίλεκτη, προκειμένου να συντρέχει λόγος έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος». Υπενθυμίζεται δε ότι «κατά πάγια νομολογία, προκειμένου να μπορεί η παρανομία να χαρακτηριστεί ως ‘έκδηλη’, θα πρέπει να αναδύεται αυτόματα, να είναι πρόδηλα αναγνωρίσιμη, αντικειμενικά αναντίλεκτη, χωρίς να χρειάζεται η διερεύνηση αντιφατικών γεγονότων και να συνεπάγεται καθαρή παραβίαση της υπό του νόμου προβλεπόμενης διαδικασίας ή αδιαμφισβήτητη περιφρόνηση των θεμελιωδών αρχών του Διοικητικού Δικαίου».

Για τους ίδιους λόγους, απέρριψε περαιτέρω τον ισχυρισμό ότι η επίδικη Κ.Δ.Π. 101/2020 είναι έκδηλα παράνομη ως ultra νires του άρθρου 6(α), (β), (γ) και (δ) του Νόμου. Ούτε και σε αυτή την περίπτωση μπορεί να γίνεται λόγος για έκδηλη παρανομία, εφόσον μια τέτοια παρανομία ούτε αναδύεται αυτόματα, αλλ’ ούτε και αναντίλεκτη είναι, επισημαίνει ο κ. Κωμοδρόμος. «Ειδικότερα, ως προς τα όσα εκτίθενται αναφορικά με το δεύτερο σκέλος του ισχυρισμού του κ. Μαππουρίδη, θα μπορούσε να προβληθεί ο προβληματισμός που έχει προεκτεθεί περί διάκρισης μεταξύ απαγόρευσης άσκησης δικαιώματος, αφενός, και ρύθμισης άσκησης και εύλογου περιορισμού ενός τέτοιου δικαιώματος, αφετέρου» σημειώνει, για να προσθέσει ότι υπό το φως των νομολογιακών κατευθυντήριων επί του θέματος, ότι δεν μπορεί επ’ ουδενί να γίνεται λόγος για έκδηλη παρανομία στην συγκεκριμένη περίπτωση. Η παρούσα αίτηση δεν έχει έρεισμα, αποτυγχάνει και απορρίπτεται, καταλήγει η απόφαση.

The post Διοικητικό: Έδωσε τέλος στη διαμάχη για το Άρθρο 14 appeared first on De Jure.

Γράφει: Νάταλι Μιχαηλίδου

Προτεινόμενες τροποποιήσεις
Στα πλοκάμια της νόσου covid-19 πιάστηκε την περασμένη βδομάδα ο Περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμος, όταν το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε νομοσχέδιο το οποίο θα τροποποιεί το άρθρο 15 (2), ώστε να αίρεται η υποχρέωση αναισθητοποίησης των ζώων πριν την έναρξη της αφαίμαξης κατά την εφαρμογή ιδιαίτερων μεθόδων σφαγής λατρευτικού τύπου.

Συγκεκριμένα, προτείνεται όπως η υποχρεωτική σύμφωνα με το άρθρο 15(1) αναισθησία «δεν εφαρμόζεται στις περιπτώσεις σφαγής ζώων που υποβάλλονται σε ιδιαίτερες μεθόδους σφαγής, οι οποίες προβλέπονται από λατρευτικούς τύπους, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Ο λατρευτικός τύπος δεν επιτρέπει την αναισθητοποίηση πριν από την έναρξη της αφαίμαξης.
β) η σφαγή διενεργείται σε εγκεκριμένο ή καταχωρημένο σφαγείο, σύμφωνα με τον περί Υγιεινής Παραγωγής Τροφίμων Ζωικής Προέλευσης και Διάθεσης τους στην Αγορά καθώς και για άλλα Συναφή Θέματα Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται·
γ) όλα τα ζώα ακινητοποιούνται ατομικά, εξαιρουμένων των μηρυκαστικών, τα οποία ακινητοποιούνται μόνο με μηχανικά μέσα.
δ) κατά την ακινητοποίηση των ζώων, εξαιρουμένων των πουλερικών, χρησιμοποιείται διάταξη που εμποδίζει την οριζόντια και κατακόρυφη κίνηση της κεφαλής και που μπορεί να προσαρμόζεται ανάλογα με το μέγεθος του ζώου·
ε) κατά τη διαδικασία σφαγής, με εξαίρεση τα πουλερικά, δεν είναι επιτρεπτή η χρησιμοποίηση συστημάτων ακινητοποίησης με αντιστροφή ή οποιαδήποτε άλλη μη φυσιολογική θέση, εκτός εάν τούτο είναι επιβεβλημένο από τα θρησκευτικά ειωθότα·
στ) αμέσως μετά την πραγματοποίηση της τομής αφαίμαξης, με εξαίρεση τα πουλερικά, εφαρμόζεται στα ζώα αναισθητοποίηση, σύμφωνα με τις καθορισμένες για το είδος και το μέγεθος των ζώων, μεθόδους».

Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, ως η αρμόδια αρχή, διενεργούν στα σφαγεία επίσημους ελέγχους για να διασφαλίσουν την από μέρους των υπεύθυνων των επιχειρήσεων τροφίμων εφαρμογή των προνοιών του Κανονισμού 1099/2009 που αφορούν στις απαιτήσεις για την ευημερία των ζώων κατά τη στιγμή της θανάτωσης τους. Σε εθνικό επίπεδο, η ρύθμιση γίνεται από τον Περί της Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμο 1994-2019. Σύμφωνα με το άρθρο 4.1 του πιο Κανονισμού και το άρθρο 15.1 του Νόμου, η σφαγή ζώων δεν επιτρέπεται να γίνεται, εκτός και αν πριν από την έναρξη της αφαίμαξης τα ζώα αναισθητοποιηθούν επαρκώς με την εφαρμογή μεθόδου αναισθησίας η οποία θα συνάδει με συγκεκριμένες διατάξεις του Κανονισμού και του Νόμου. Εναλλακτικά, η ενωσιακή νομοθεσία παραχωρεί το δικαίωμα στα κράτη μέλη να επιλέξουν, για τα ζώα που υποβάλλονται σε ιδιαίτερες μεθόδους σφαγής λόγω λατρευτικών τύπων, τη μη εφαρμογή μέρους των διατάξεων αυτών, υπό την προϋπόθεση ότι η σφαγή θα διενεργείται σε εγκεκριμένο και αδειοδοτημένο σφαγείο.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η προσωρινή εφαρμογή ιδιαίτερων μεθόδων σφαγής ζώων που προβλέπονται από λατρευτικούς τύπους ώστε «να αντιμετωπιστούν οι αρνητικές συνέπειες που δημιουργεί η πανδημία του κορωνοϊού».

Σκοπός του νομοσχεδίου, βάσει της αιτιολογικής έκθεσης του Γενικού Εισαγγελέα, είναι η προσωρινή εφαρμογή ιδιαίτερων μεθόδων σφαγής ζώων που προβλέπονται από λατρευτικούς τύπους (π.χ. Κοσέρ και Χαλάλ), σύμφωνα με τις δυνατότητες που παρέχει στα κράτη μέλη ο Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1099/2009, «έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν οι αρνητικές συνέπειες που δημιουργεί το πρόβλημα περίσσειας ζώων που παρουσιάζεται σήμερα στις κτηνοτροφικές μονάδες, ένεκα της μειωμένης ζήτησης που προκύπτει από την εφαρμογή των μέτρων αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού».

Έκτακτο μέτρο, με ημερομηνία λήξης
«Αυτή η περίοδος είναι η πιο κρίσιμη για τους κτηνοτρόφους. Είναι η περίοδος για την οποία κάθε χρόνο ετοιμάζονται για να κάνουν τις πωλήσεις τους, για να πάρουν κάποια εισοδήματα και να μπορέσουν να σταθούν στα πόδια τους. Από τους ίδιους κρίνεται ως θέμα επιβίωσης, ως ζήτημα ζωής και θανάτου. Αυτή είναι η ομόφωνη προσέγγιση των αγροτικών οργανώσεων, αλλά και των εκπροσώπων των κτηνοτρόφων, που ανησυχούν για την περίσσεια ζώων τα οποία δεν αναμένεται να σφαγούν. Περίσσεια ζώων σημαίνει χαμηλή τιμή», δηλώνει στο dejure ο υπουργός Γεωργίας, Κώστας Καδής.

Αναφέροντας ότι με βάση στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν του οι πρόσφατες αγορές από τους ζωεμπόρους κυμάνθηκαν από €2.20 -2.30, ο υπουργός σημείωσε ότι «αυτό δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα, όχι μόνο διότι μειώνονται τα εισοδήματα τώρα, αλλά και γιατί η αναμενόμενη μειωμένη κατανάλωση το επόμενο διάστημα σημαίνει αυτόματα μεγάλες υποχρεώσεις  στη συνέχεια για να καλύψουν τη συντήρηση των ζώων που θα μείνουν ως περίσσεια». Εδώ στηρίζεται το κατεπείγον, γιατί είναι τώρα που θα πρέπει να ανέβουν οι τιμές αν θα ανέβουν και να υπάρξει αυξημένη κατανάλωση αν θα υπάρξει, προσθέτει ο κ. Καδής.

«Είμαι αντίθετος με την μονιμότητα της τροποποίησης. Είναι ένα προσωρινό και έκτακτο μέτρο και δεν θα θέλαμε σε καμία περίπτωση να δούμε οποιαδήποτε διαφοροποίηση στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε», αναφέρει στο dejure ο υπουργός Γεωργίας

Ερωτηθείς κατά πόσον η τροποποίηση επί του Περί Προστασίας και Ευημερίας Ζώων Νόμος, δύναται να ανακουφίσει άμεσα τις συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες, ο υπουργός αναφέρει τα εξής: «Δεν ισχυρίζομαι ότι αυτή η μέθοδος θα ξεκινήσει αύριο. Ωστόσο, αυτό που αναμένεται είναι ότι εάν περάσει η νομοθεσία, αμέσως θα γίνουν παραγγελίες, θα δοθούν προκαταβολές, θα αυξηθεί ο ανταγωνισμός και αυτό αν γίνει ενόψει αυτής της περιόδου που ανεμένεται μια σχετικά αυξημένη κατανάλωση, αυτό θα τους βοηθήσει πάρα πολύ σε αυτήν την πολύ δύσκολη περίοδο που διανύουμε. Αυτό είναι το σκεπτικό».

Σχολιάζοντας πληροφορίες που κάνουν λόγο για πιέσεις ώστε η τροποποίηση να μην έχει καταληκτικό όριο την 31^η Δεκεμβρίου 2020, ο κ. Καδής διατυπώνει έντονη διαφωνία με ένα τέτοιο ενδεχόμενο, υπογραμμίζοντας ότι η πρόθεση αφορά αυστηρά σε έκτακτη διαφοροποίηση της εθνικής νομοθεσίας. «Είμαι αντίθετος με την μονιμότητα της τροποποίησης. Είναι ένα προσωρινό και έκτακτο μέτρο και δεν θα θέλαμε σε καμία περίπτωση να δούμε είτε οποιαδήποτε διαφοροποίηση στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε είτε κατάργηση της ημερομηνίας που προτείνει το Κράτος. Στην εισηγητική έκθεση γίνεται ξεκάθαρα λόγος για έκτακτο μέτρο, προσωρινό, με ημερομηνία λήξης και η θέση μου στη Βουλή ήταν έντονη ότι αυτή είναι η πρόθεση της κυβέρνησης και δεν θα υιοθετήσουμε μόνιμα αυτές τις διαδικασίες».

Αξίζει να σημειωθεί ότι, με βάση αρμόδιες πηγές, η κυβέρνηση προώθησε το εν λόγω νομοσχέδιο παρά τις σοβαρές επιφυλάξεις που διατηρούσε, ώστε να διασφαλίσει ότι θα υπήρχε αφενός «ημερομηνία λήξης» αντικατοπτρίζοντας την έκτακτη ανάγκη και την προσωρινότητα και, αφετέρου, θα προσέγγιζε το δυνατόν περισσότερο ζητήματα που αφορούν στην ευημερία των ζώων, όπως η πρόνοια άμεσης αναισθητοποίησης του ζώου μετά την τομή. «Δεν θέλαμε να τεθεί ενώπιον της Βουλής ένα σχέδιο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των εισηγητών, χωρίς ασφαλιστικές δικλείδες», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Τέλος, ερωτηθείς κατά πόσο οι εξαγωγές στη Μέση Ανατολή αποτελούν μονόδρομο για στήριξη των κτηνοτρόφων, ο κ. Καδής απάντησε ότι το υπουργείο επεξεργάζεται και άλλους τρόπους στήριξης. «Δεν θεωρώ ότι είναι η μόνη λύση. Είναι όμως ένα μέτρο. Αυτή τη στιγμή επεργαζόμαστε παράλληλα μέτρα στήριξης γενικότερα του αγροτικού τομέα, μέσα από τα οποία μπορούν να επωφεληθούν και οι κτηνοτρόφοι. Δεν μπορεί όμως να περιορίζονται αυτά τα μέτρα. Το συγκεκριμένο είναι πολύ στοχευμένο και βοηθά άμεσα. Αν ψηφιστεί από την Ολομέλεια, φαίνεται ότι θα υπάρξουν άμεσα παραγγελίες, οι οποίες θα ανεβάσουν τη ζήτηση, άρα και τις τιμές και θα ανακουφίσουν αυτήν την κατηγορία των πολιτών».

«Πασχαλινή κομπίνα» για χάριν τιμής
Κάθετη διαφωνία με την προτεινόμενη τροποποίηση εξέφρασε άμεσα το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, αναφέροντας σε σχετική ανακοίνωση ότι πρόκειται για «φρικτή μέθοδο σφαγής ζώων» και ενδεχόμενη «εξαιρετικά επώδυνη και βασανιστική θανάτωση». Ανάλογη είναι και η θέση των παγκόσμιων φιλοζωικών οργανώσεων, σύμφωνα με τον πρόεδρο των Οικολόγων, Γιώργο Περδίκη.

«Δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι στο όνομα της αντιμετώπισης των οικονομικών συνεπειών της κρίσης θα υιοθετήσουμε μία ρύθμιση η οποία είναι κτηνώδης και επώδυνη για τα ζώα», δηλώνει, ενώ κάνει λόγο για συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα. «Οι πληροφορίες μας αναφέρουν ότι πρόκειται ουσιαστικά για την ικανοποίηση των συμφερόντων μιας μικρής ομάδας ζωεμπόρων, οι οποίοι, μέσω της επείγουσας προώθησης του θέματος, επιχειρούν να επηρεάσουν την τιμή του κρέατος στην εσωτερική αγορά», υποστηρίζει ο κ. Περδίκης και σημειώνει ότι «ο λόγος που παρατηρήθηκε μια συγκράτηση της τιμής στην κυπριακή αγορά, είναι αυτές οι φήμες που κυκλοφόρησαν μέσα από τα ΜΜΕ ότι χιλιάδες αμνοερίφια τάχατες θα πάνε για εξαγωγές και θα υπάρχει κατά κάποιο τρόπο έλλειψη κρέατος στην Κύπρο».

«Η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει στοιχεία και δεν έχει γίνει μέχρι στιγμής κάποια σοβαρή έρευνα», τονίζει ο πρόεδρος των Οικολόγων Γιώργος Περδίκης

Χαρακτηρίζοντας ως «πασχαλινή κομπίνα», την κατεπείγουσα μορφή του νομοσχεδίου και την προβολή στα μέσα ενημέρωσης, συμπεραίνει ότι «ουσιαστικά έχουν εξυπηρετηθεί τα συμφέροντα του κυκλώματος της εμπορίας του κρέατος και όχι των ποιμνιοτρόφων» και ότι «οι μόνοι που βγαίνουν σίγουρα κερδισμένοι από αυτήν την υπόθεση είναι οι ζωέμποροι». Εξηγεί ότι «για μια σημαντική περίοδο όπως αυτή του Πάσχα, θα κρατηθεί ψηλά η τιμή του κρέατος, η οποία όπως πληροφορούμαι είναι η ίδια με πέρσι. Έκαναν τη δουλειά τους», αναφέρει ο κ. Περδίκης, προσθέτοντας ότι «η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει στοιχεία και δεν έχει γίνει μέχρι στιγμής κάποια σοβαρή έρευνα».

Προς επίρρωση τούτου, από κυβερνητικής πλευράς υπάρχει παραδοχή ότι παρότι τους παρουσιάστηκαν αποδεικτικά στοιχεία για πώληση του κρέατος προς €2,20- €2,30, δεν είναι σε θέση στο παρόν στάδιο να γνωρίζουν ποιος είναι ο πραγματικός μέσος όρος της τιμής πώλησης των κρεάτων ώστε να μπορεί να γίνει σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Να σημειωθεί επίσης ότι μέχρι στιγμής κανένα από τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα δεν έχει τοποθετηθεί επισήμως για το νομοσχέδιο, ενώ δεν έχει συνταχθεί σχετική έκθεση από την αρμόδια επιτροπή Γεωργίας. Ως εκ τούτου οι θέσεις των υπολοίπων αναμένεται να διαφανούν στην Ολομέλεια της Τετάρτης.

Απαίτηση για εναλλακτικές 

και δημόσια διαβούλευση
Απορρίπτοντας το επιχείρημα της περίσσειας ζώων που επικαλείται η κυβέρνηση, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Κρεοπωλών, Κώστας Λειβαδιώτης, επισημαίνει ότι «εισάγουμε παγκυπρίως 100 χιλιάδες αμνοερίφια από Ελλάδα. Έχουμε μόνο 170 χιλιάδες παραγωγή και δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να εξάξουμε», αναφέρει. Ξεκαθαρίζει ότι ως Σύνδεσμος δεν συμφωνούν πως υπάρχει πλεόνασμα και προσθέτει ότι«αυτήν τη βδομάδα στα κυπριακά σφαγεία  σφάζονται 30 χιλιάδες αμνοερίφια αντί 3 χιλιάδες που σφάζουν κατά μέσο όρο, τώρα σφάζουν 30 χιλιάδες αμνοερίφια». Το σοβαρό ερώτημα  που πρέπει να απαντηθεί κατά τον κ. Λειβαδιώτη είναι «κατά πόσον τα σφαγεία μας είναι έτοιμα να εφαρμόσουν αυτές τις μεθόδους», εξηγώντας ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι κοινές εγκαταστάσεις για σφαγή Κοσέρ και Χαλάλ. Ζητώντας να αξιολογηθούν όλες οι παράμετροι του ζητήματος, αλλά και να ληφθούν υπόψη οι υποδομές και η χωρητικότητα των κυπριακών σφαγείων, ο κ. Λειβαδιώτης επισημαίνει την αναγκαιότητα δημόσιας διαβούλευσης για το ζήτημα και υποστηρίζει ότι «μπορούμε να βρούμε λύσεις χωρίς να επηρεάζουμε το όλο παζλ της αγοράς και χωρίς να προβαίνουμε σε παρορμητικές κινήσεις που μπορεί να δημιουργήσουν άλλα προβλήματα». Εκτιμώντας ότι η κατεπείγουσα προώθηση του νομοσχεδίου έγινε λόγω «μεγάλου φόβου», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου όσον αφορά στον ντόπιο πληθυσμό, τους Χριστιανούς και κατά πόσον δέχονται να γίνεται αυτού του είδους σφαγή στο ίδιο σφαγείο όπου θα εφαρμόζεται το Κοσέρ και το Χαλάλ. «Λέγεται ότι θα γίνεται η σφαγή ετεροχρονισμένα, τα σαββατοκύριακα, μετά από απολυμάνσεις. Υπάρχει αυτή η δυνατότητα; Υπάρχει η χωρητικότητα; Μήπως πρέπει να δημιουργηθούν άλλα, μικρότερα σφαγεία με ξεχωριστές γραμμές; Είναι πολλά τα ζητήματα που πρέπει να συζητηθούν. Να σεβαστούμε και τον Κύπριο καταναλωτή για να μην έχουμε αντίθετα αποτελέσματα. Γιατί πέραν της ευημερίας των ζώων, πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι πεποιθήσεις του λαού. Δεν ζητήθηκε η άποψή μας, παρά την εμπειρία που έχουμε», αναφέρει καταληκτικά.

Επιστολή διαμαρτυρίας απέστειλε και η διεθνής μη-κυβερνητική οργάνωση για την προστασία των παραγωγικών ζώων, Compassion in World Farming EU, υπομνύοντας ότι η σφαγή χωρίς αναισθητοποίηση αποτελεί οπισθοδρόμηση για την προστασία των ζώων στην Κύπρο

Υπενθυμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αποφασίσει να επιτρέψει στα κράτη μέλη να προχωρήσουν σε απευθείας στήριξη επαγγελματικών ομάδων για αντιμετώπιση το κράτος και ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε ήδη μια πολύ σημαντική βοήθεια για τους αλιείς και τους ιχθυοπαραγωγούς, ο κ. Περδίκης αναφέρει ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να εξαγγείλει παρόμοια προγράμματα στήριξης για τους ποιμνιοτρόφους, με επιδότηση της τιμής του κρέατος. «Από αυτήν την εξίσωση, δηλαδή από την ιδέα της απευθείας επιδότησης των ποιμνιοτρόφων, μένουν έξω οι ζωέμποροι» δηλώνει και σημειώνει ότι μέσω της νομοθεσίας που προωθεί η κυβέρνηση «ουσιαστικά επιδοτεί τους ζωέμπορους». Τρόπους στήριξης των κτηνοτρόφων πρότεινε στον υπουργό Γεωργίας και ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Παύλος Μυλωνάς με επιστολή που προηγήθηκε της κατάθεσης του νομοσχεδίου. Συγκεκριμένα ο κ. Μυλωνάς εισηγήθηκε «την άμεση αγορά προϊόντων από τους εγχώριους κτηνοτρόφους διοχέτευση γεωργικών και αγροτικών προϊόντων  για τις ανάγκες της Εθνικής Φρουράς».

Σε πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες και το οποίο προέκυψε από την τεράστια ροή μεταναστών, οι οποίοι απαιτούν να έχουν δικό τους κρέας είτε με το Κοσέρ είτε με το Χαλάλ, ο πρόεδρος του Κτηνιατρικού Συμβουλίου, δρ Ανδρέας Αρτεμίου, εξηγεί ότι οι δύο μέθοδοι σφαγής είναι σχεδόν ταυτόσημες. Εκφράζοντας προσωπικές απόψεις, ο δρ Αρτεμίου αναφέρει ότι «είναι μια μέθοδος σφαγής χωρίς αναισθητοποίηση κατά την οποία το ζώο βιώνει πιο βάρβαρα τη σφαγή του και, σίγουρα, το να ικανοποιήσουμε κάποιους δεν πρέπει να υπερισχύσει της ευημερίας και προστασίας των ζώων».

Θύελλα αντιδράσεων από φιλόζωους
Ξεκάθαρα ενάντια στην «οποιαδήποτε απόφαση της κυβέρνησης η οποία με πρόσχημα και δικαιολογία την κατάσταση που δημιουργήθηκε με τον κορωνοϊό θέλουν να ικανοποιήσουν τα αιτήματα των αιγοπροβατοτρόφων για να σφαγιάσουν αμνοερίφια χωρίς την διαδικασία της προαναισθησίας όπως αυτή επιβάλλεται σύμφωνα με την νομοθεσία  περί ευημερίας και προστασίας των ζώων 46(Ι)1994 άρθρο 15», τάχθηκε με γραπτή ανακοίνωση το Κόμμα για τα Ζώα, ζητώντας να προηγηθεί δημόσια διαβούλευση και αφήνοντας σαφείς αιχμές για «άλλα συμφέροντα».

Επικαλούμενο το ενωσιακό Δίκαιο και τον κανονισμό 1099/2009, το Κόμμα για τα Ζώα υποστηρίζει ότι η δυνατότητα εξαίρεσης που παρέχεται σε συνάφεια με θρησκευτικές ελευθερίες, χρησιμοποιείται στην Κύπρο «για άλλο σκοπό, δηλαδή την εμπορεία και εξαγωγή του κρέατος στο γειτονικό Ισραήλ». Ζητώντας από τους βουλευτές να καταψηφίσουν την τροποποίηση, αναφέρει καταληκτικά ότι υπάρχουν άλλες λύσεις από αυτήν που προτείνει η κυβέρνηση.

«Το θέμα αυτό υποβόσκει εδώ και χρόνια και πίσω από την ιστορία βρίσκονται συγκεκριμένες επιχειρήσεις και συγκεκριμένα συμφέροντα», σημειώνει ο εκπρόσωπος Τύπου της οργάνωσης “Φωνή για τα ζώα”, Ντίνος Αγιομαμίτης

Ανάλογη ήταν και η αντίδραση της οργάνωσης «Φωνή για τα ζώα», η οποία απηύθυνε σχετική επιστολή τόσο στον Υπουργό Γεωργίας όσο και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι «κάποιοι θέλουν να εκμεταλλευτούν την κρίση εξαιτίας του κορωνοϊού για να εξασφαλίσουν εξαγωγές στο Ισραήλ» και σημειώνοντας ότι «το θέμα αυτό υποβόσκει εδώ και χρόνια και πίσω από την ιστορία βρίσκονται συγκεκριμένες επιχειρήσεις και συγκεκριμένα συμφέροντα». Η οργάνωση, στην επιστολή της, εκφράζει μεταξύ άλλων την ανησυχία πως ότι μέχρι σήμερα οικοδομήθηκε «γκρεμίστηκε και ρίχνει στο κενό το πολλάκις εξαγγελθέν ενδιαφέρον της κυβέρνησης σας σε θέματα ευημερίας και προστασίας των ζώων».

Επιστολή διαμαρτυρίας απέστειλε στην κυβέρνηση και τους πολιτικούς αρχηγούς και η διεθνής μη-κυβερνητική οργάνωσης για την προστασία των παραγωγικών ζώων, Compassion in World Farming EU, υπομνύοντας ότι η σφαγή χωρίς αναισθητοποίηση αποτελεί οπισθοδρόμηση για την προστασία των ζώων στην Κύπρο. Μεταξύ άλλων, η οργάνωση αναφέρει ότι «Σεβόμαστε το δικαίωμα όλων των ανθρώπων στη θρησκευτική ελευθερία, είναι αδιανόητο όμως να επιτρέπουμε να επεκταθεί αυτό το δικαίωμα σε πρακτικές που προκαλούν πόνο και βασανισμό στα ζώα. Καταδικάζουμε οποιαδήποτε προσπάθεια καταστρατήγησης της νομοθεσίας της ΕΕ για ευτελείς λόγους οικονομικών συμφερόντων».

Προκαταρκτικά «ντιλ» με Ισραήλ
Παρά τις αντιδράσεις και το γεγονός ότι εκκρεμεί η νομιμοποίηση των μεθόδων σφαγής Κοσέρ και Χαλάλ, οι ενδιαφερόμενοι φαίνεται να έχουν ήδη προχωρήσει σε προκαταρκτικές συμφωνίες και να προωθούν τα επιχειρηματικά τους σχέδια, θεωρώντας δεδομένη την ψήφιση της τροποποίησης. Επικαλούμενος αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Γενικός Γραμματέας της ΕΚΑ Πανίκος Χάμπας αναφέρθηκε σε «τελεσίδικα πράγματα» (δηλώσεις στην εκπομπή Alpha Ενημέρωση, 8 Απριλίου).

«Η τιμή που δίνουν οι δικοί μας έμποροι είναι 2.20 – 2.30, ενώ η προκαταρκτική συμφωνία που ήρθαμε εμείς είναι πέραν των 3 ευρώ», είπε ο κ. Χάμπας, προσθέτοντας ότι «η ΕΕ έχει κανονισμό που δίνει το δικάιωμα εφαρμογής της μεθόδου Κοσέρ και με αυτό το δικαίωμα θα μπορούμε να εξάξουμε κρέας και όπου υπάρχει εβραικός πληθυσμος στην ΕΕ». Θέση των αγροτικών οργανώσεων αποτελεί ότι υπάρχει αύξηση του ζωικού πληθυσμού στην αγελαδοτροφία και την αιγοπροβατοτροφία, μέσα από την εφαρμογή μέτρων για παρασκευή του χαλουμιού, με αποτέλεσμα πολλές μονάδες να αντιμετωπίζουν ζήτημα βιωσιμότητας μέσα από την κρίση του κορωνοϊού.

«Κατεπείγον» από το 2018
Στις 4 Ιουνίου 2018 τέθηκε για πρώτη φορά επισήμως αίτημα από την Αρχιραβινεία προς την Κυπριακή Δημοκρατία, ώστε να επιτραπεί η μέθοδος Κοσέρ. Από τότε, έχει τεθεί τουλάχιστον σε άλλες πέντε ημερομηνίες και άλλες τόσες τέθηκε το ζήτημα του Χαλάλ. Βάση του αιτήματος αποτελούν η Σύμβαση της Ρώμης, η σύμβαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κυρίως το δικαίωμα στην απρόσκοπτη άσκηση των θρησκευτικών ελευθεριών Εβραίων και Μουσουλμάνων αντίστοιχα, ενώ υποστηρίζεται ότι η εν λόγω μέθοδος σφαγής είναι λιγότερο επαχθής για τα ζώα. Παρά ταύτα, η κυβέρνηση απέρριπτε μέχρι πρόσφατα το αίτημα, που προωθήθηκε εν μέσω πανδημίας ως «μοναδική διέξοδος» για οικονομική στήριξη των κτηνοτρόφων και ποιμνιοτρόφων.

Αρμόδιες πηγές, πάντως, σημειώνουν ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα άμεσης εφαρμογής και εξηγούν ότι, σε περίπτωση ψήφισης, τα επόμενα βήματα θα εξαρτηθούν πλήρως από την εξέλιξη της πανδημίας και τον χρόνο άρσης των περιοριστικών μέτρων που έχουν επιβληθεί, καθότι χρειάζεται να γίνει εισαγωγή του αναγκαίου εξοπλισμού και να επιθεωρηθούν οι διαδικασίες από τους Ισραηλινούς, ενώ ενδέχεται να χρειαστεί και έγκριση από ιμάμηδες προς κατανάλωση συγκεκριμένων τεμαχίων των σφαγίων από μουσουλμάνους.

Κτηνιατρικές απαιτήσεις
και εγκρίσεις από την Αρχιραβινεία
Κληθείς να επεξηγήσει τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί σε περίπτωση υιοθέτησης του νομοσχεδίου από την Ολομέλεια, ο διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, δρ Χριστόδουλος Πίπης, αναφέρει ότι αφού ψηφισθεί η τροποποίηση και δημοσιευτεί o τροποποιητικός νόμος στην Επίσημη Εφημερίδα, θα καθοριστούν κανονισμοί με τους οποίους «θα διασφαλίζεται, από κτηνιατρικής και θρησκευτικής άποψης, η ορθή διενέργεια της συγκεκριμένης διαδικασίας», ήτοι πως τα συγκεκριμένα ζώα θα θανατώνονται συμφώνως όσων καθορίζει η εβραϊκή και μουσουλμανική θρησκεία για το Κοσέρ και Χαλάλ, αντίστοιχα, και επιπρόσθετα πως, το προερχόμενο από αυτές τις διαδικασίες κρέας είναι, από κτηνιατρικής άποψης, κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση. «Όλα δε αυτά θα τεκμηριώνονται και θα στοιχειοθετούνται από την Υπηρεσία μας μέσω των επίσημων ελέγχων που θα διενεργούνται στα σφαγεία» επισημαίνει και υπογραμμίζει ότι «η εφαρμογή της θρησκευτικής διαδικασίας σφαγής των ζώων είναι ανεξάρτητη της εκπλήρωσης των κτηνιατρικών υγειονομικών απαιτήσεων, οι οποίες στοχεύουν στο να διασφαλίζουν πως, κάθε τεμάχιο κρέατος που θα καταλήξει στο πιάτο του καταναλωτή (στη συγκεκριμένη περίπτωση των καταναλωτών Κοσέρ και Χαλάλ), πέραν του ότι προήλθε από ζώο που θανατώθηκε συμφώνως αυτής της διαδικασίας, είναι ποιοτικά κατάλληλο και υγειονομικά ασφαλές για ανθρώπινη κατανάλωση».

Εάν το νομοσχέδιο ψηφιστεί, «η εφαρμογή της θρησκευτικής διαδικασίας σφαγής των ζώων είναι ανεξάρτητη της εκπλήρωσης των κτηνιατρικών υγειονομικών απαιτήσεων», δηλώνει ο διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, δρ Χριστόδουλος Πίπης

Ως Υπηρεσία, ξεκαθαρίζει ο δρ Πίπης, «μετά την ψήφιση της τροποποίησης, θα θεσπίσουμε συγκεκριμένη διαδικασία με την οποία θα διενεργούνται αποτελεσματικοί έλεγχοι στον τομέα αυτό, δηλαδή αυτού της εκπλήρωσης των προνοιών του Κοσέρ/Χαλάλ και της εκπλήρωσης των Κτηνιατρικών απαιτήσεων», ενώ ξεκαθαρίζει ότι «η εφαρμογή του ενός μέρους δεν απαλλάσσει την απαίτηση εκπλήρωσης και του άλλου μέρους, ούτε και θεωρείται ως αυτόματη εκπλήρωση του άλλου».

Συν τω χρόνω, όπως αναφέρει, θα θεσπιστεί η πέραν του σφαγείου διαδικασία ιχνηλάτησης αυτού του κρέατος, με την οποία θα καταδεικνύεται κατά περίπτωση  το σφαγείο στο οποίο σφάγηκε το ζώο, η χώρα καταγωγής του ζώου, η ένδειξη Κοσέρ ή Χαλάλ, με την οποία θα πρέπει να είναι επισημασμένα τα συγκεκριμένα τεμάχια και θα εξασφαλιστεί αντίστοιχα από τις αρχές των δύο θρησκειών στην Κύπρο, τους ραβίνους και τους ιμάμηδες, το εργαστήριο κοπής, στο οποίο τεμαχίστηκε το σφάγιο, η ημερομηνία Σφαγής, η ημερομηνία ανάλωσης, και ο αριθμός Ενωτίου στην περίπτωση των βοοειδών.

«Με αυτό τον τρόπο θα υπάρχει από τη μια, ξεκάθαρη ενημέρωση του καταναλωτή πως πρόκειται για κρέας ζώων τα οποία έχουν υποβληθεί σε σφαγή, η οποία συνάδει με την εκπλήρωση λατρευτικών απαιτήσεων των συγκεκριμένων θρησκειών και από την άλλη διασφάλιση εκπλήρωσης των προνοιών της κτηνιατρικής νομοθεσίας, όσον αφορά το υγειονομικά ασφαλές και ποιοτικά κατάλληλο του κρέατος» συμπληρώνει. Άρα, στα συγκεκριμένα είδη κρέατος θα υπάρχουν, τουλάχιστον, η σφραγίδα σήμανσης για Κοσέρ ή Χαλάλ και η σφραγίδα εκπλήρωσης των Κτηνιατρικών Υγειονομικών απαιτήσεων, ενώ «τα σφάγια θα φέρουν δύο σφραγίδες σε κάθε ημιμόριο».

Επιπλέον, ο δρ Πίπης εξηγεί ότι «τα αδειοδοτημένα κυπριακά σφαγεία, στα οποία θα διενεργείται αυτού του τύπου η σφαγή, πρέπει, όσον αφορά το θρησκευτικό μέρος της διαδικασίας, να τύχουν εξουσιοδότησης από την Αρχιραβινεία της Κύπρου και να γνωστοποιήσουν στην Υπηρεσία τον χρόνο κατά τον οποίο θα γίνεται σφαγή λατρευτικού τύπου προκειμένου να πραγματοποιείται και ο σχετικός έλεγχος». Καταλήγοντας διευκρινίζει ότι, προκειμένου να γίνει εξαγωγή αυτού του τύπου κρέατος στο Ισραήλ πρέπει προηγουμένως, τα σφαγεία μας να έχουν εγκριθεί αντίστοιχα από την Αρχιραβινεία του Ισραήλ και τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες του Ισραήλ, κάτι το οποίο επί του παρόντος δεν ισχύει.

The post Κατά παραγγελία νομοσχέδιο για σφαγή Κοσέρ appeared first on De Jure.

Γράφει: Μιχάλης Κοντός*

Μία πανδημία, ή μία επιδημία εκτεταμένη σε τοπική ή εθνική κλίμακα, αποτελούν φαινόμενα που ανατρέπουν τον τρόπο ζωής των επηρεαζομένων. Ο φόβος του θανάτου και το ένστικτο της αυτοπροστασίας δημιουργούν αλυσιδωτές επιδράσεις στα κοινωνικά σύνολα, ενώ οι μαζικές απώλειες ζωών και τα μέτρα προστασίας ανατρέπουν τα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά δεδομένα. Αναπόφευκτα, αυτές οι επιδράσεις έχουν αντίκτυπο και στα τοπικά ή εθνικά πολιτικά συστήματα, ενίοτε δε και στο ευρύτερο διεθνές σύστημα. Ιστορικά, έχουν καταγραφεί ενδιαφέρουσες επιδράσεις αυτού του είδους, με συνέπειες μεγάλης κλίμακας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι επιπτώσεις των πανδημιών/επιδημιών διακρίνονται σε άμεσες και έμμεσες.

Ένα παράδειγμα άμεσης επίπτωσης εντοπίζεται στην Αρχαία Αθήνα. Η επιδημία που ξέσπασε (κατά πάσα πιθανότητα επρόκειτο για ένα είδος πανώλης) κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου (431-404 π.Χ.) προκάλεσε σημαντικό, άμεσο αντίκτυπο στην αθηναϊκή πολιτική τάξη, αλλά και στην εξέλιξη και την κατάληξη του πολέμου. Με εντολή του Περικλή, οι Αθηναίοι είχαν οχυρωθεί πίσω από τα τείχη της πόλης, επιτρέποντας στους Σπαρτιάτες να λεηλατήσουν ελεύθερα την ύπαιθρο και, φυσικά, τις περιουσίες τους. Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με τις περιγραφές του Θουκυδίδη, αποδείχτηκε σοφή από στρατηγικής άποψης διότι, για όσο καιρό υιοθετήθηκε, δεν επέτρεψε στο πανίσχυρο πεζικό των Σπαρτιατών να επιβάλει τους όρους του και έγερνε την πλάστιγγα του πολέμου προς όφελος των Αθηναίων. Εν τούτοις, ο εγκλεισμός και η συνάθροιση πολλών ανθρώπων σε μικρό χώρο συνηγόρησαν στο ξέσπασμα και την ταχύτατη εξάπλωση της επιδημίας. Ήδη αρκετοί Αθηναίοι διαμαρτύρονταν για την επιλογή του Περικλή, θεωρώντας ότι θα έπρεπε να βγουν από τα τείχη και να πολεμήσουν. Η επιδημία ενίσχυσε αυτή την άποψη. Ο δε θάνατος του ίδιου του Περικλή, ο οποίος μολύνθηκε, έφερε στην εξουσία τους αντιφρονούντες οι οποίοι, στο πρόσωπο του νεαρού και φιλόδοξου Αλκιβιάδη, βρήκαν τον ηγέτη που θα οδηγούσε την Αθήνα σε ένα κατά μέτωπο πόλεμο με τους εχθρούς της. Εν τούτοις, σύμφωνα πάντα με τον Θουκυδίδη, η επιλογή αυτή αποδείχτηκε καταστροφική. Ιδιαίτερα μετά από την ατυχή Σικελική Εκστρατεία, η αθηναϊκή ισχύς επηρεάστηκε ανεπανόρθωτα, με αποτέλεσμα την ήττα των Αθηναίων και τον θρίαμβο των Σπαρτιατών.

Ένα παράδειγμα έμμεσης επίδρασης μιας επιδημίας στο ευρύτερο διεθνές σύστημα αφορά στην περίπτωση του λεγόμενου Μαύρου Θανάτου, δηλαδή της πανδημίας βουβωνικής πανώλης η οποία ξεκίνησε από την Ασία και επεκτάθηκε στην Ευρώπη κατά τον 14^ο αιώνα μ.Χ. Η θνησιμότητα είχε λάβει τρομακτικές διαστάσεις αφού, σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, πιθανόν να πέθανε εξ’ αιτίας της πανδημίας μέχρι και το 60% του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Ως αποτέλεσμα αυτής της ανεπανάληπτης καταστροφής αποδεκατίστηκε ο εργατικός πληθυσμός της φεουδαρχικής Ευρώπης. Αν και η Ευρώπη βρισκόταν ήδη σε πορεία αστικοποίησης (γεγονός που διευκόλυνε την εξάπλωση του ιού), η  ευρωπαϊκή οικονομία ήταν ακόμα, κατά βάση, αγροτική. Οι γαιοκτήμονες δεν έβρισκαν εύκολα εργάτες να καλλιεργούν τα χωράφια τους με αποτέλεσμα την κάθετη άνοδο του κόστους εργασίας. Οι εργάτες, συναισθανόμενοι τη δύναμη που απέκτησε ξαφνικά η ταπεινή τους κοινωνική τάξη, διαπραγματεύονταν το ύψος των απολαβών τους από θέση ισχύος. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι τοπικοί άρχοντες επέβαλαν διά νόμου περιορισμούς στις απολαβές των εργατών, με αποτέλεσμα να προκληθούν κοινωνικές εντάσεις. Στην σχετική ιστορική βιβλιογραφία συναντά κανείς την άποψη ότι η κατάσταση αυτή επέφερε ανεπανόρθωτο πλήγμα στην φεουδαρχική δομή της μεσαιωνικής Ευρώπης και οδήγησε, μαζί με άλλους παράγοντες, στην υποκατάστασή της από το αστικό, βιομηχανικό μοντέλο.

Πιθανόν να δούμε μια ευρύτερη παγκόσμια ανακατανομή μαλακής ισχύος προς όφελος της Κίνας και εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών και του ευρύτερου δυτικού κόσμου.

Στη σημερινή συγκυρία ήδη έχουν διατυπωθεί αρκετές απόψεις σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις του COVID-19 σε πολιτικό και διεθνο-πολιτικό επίπεδο. Πιθανόν να δούμε να αποτυπώνονται τόσο άμεσες όσο και έμμεσες επιπτώσεις. Για παράδειγμα, η πολιτική τάξη πραγμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο πιθανόν να επηρεαστεί ως αποτέλεσμα της, κατά τα φαινόμενα, ατυχούς διαχείρισης των δύο κυβερνήσεων. Ιδιαίτερα δε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου επίκεινται εκλογές τον ερχόμενο Οκτώβριο. Τα προγνωστικά μέχρι πρότινος έδιναν προβάδισμα επανεκλογής στον Πρόεδρο Τραμπ. Την ίδια στιγμή, το Δημοκρατικό Κόμμα παρουσιαζόταν διχασμένο μεταξύ δύο βασικών υποψηφίων για το χρίσμα, χωρίς να αναδύεται μια ξεκάθαρη, ενωτική επιλογή. Πιθανόν η πανδημία, η οποία στο παρόν στάδιο παραμένει εκτός ελέγχου στην εν λόγω χώρα, να αναδιαμορφώσει το προεκλογικό τοπίο.

Ως πιθανή έμμεση επίπτωση θα μπορούσε να αναφερθεί η άνοδος της κινεζικής επιρροής διεθνώς. Η Κίνα, παρά το γεγονός ότι αποτελεί την κοιτίδα γένεσης και αρχικής εξάπλωσης του ιού, ξεπέρασε το πρόβλημα και πλέον σπεύδει να συνδράμει τις χώρες που βρίσκονται στο «μάτι του κυκλώνα». Η αποστολή ιατρικού εξοπλισμού από την Κίνα σε χώρες, κυρίως, της νότιας Ευρώπης, δημιουργεί θετικές εικόνες για το Πεκίνο, οι οποίες πιθανόν να δημιουργήσουν αντίστοιχο πολιτικό και διπλωματικό αντίκτυπο. Η άποψη αυτή ενισχύεται αν λάβει κανείς υπόψη την τιτάνια επένδυση της Κίνας στο πρόγραμμα Belt and Road Initiative (BRI), την προσπάθεια δηλαδή αναδημιουργίας του αρχαίου «δρόμου του μεταξιού» μέσω διμερών και πολυμερών συμφωνιών με χώρες της Ασίας και της Ευρώπης για τη διασφάλιση απρόσκοπτων εμπορικών ροών από την Κίνα προς τις δυτικές αγορές. Η προσπάθεια αυτή, η οποία αντιμετωπίζεται με καχυποψία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, πιθανόν να αποκτήσει επιπρόσθετη ώθηση ως αποτέλεσμα της ανόδου της κινεζικής επιρροής λόγω των προαναφερθέντων χειρισμών του Πεκίνου. Γενικά, πιθανόν να δούμε μια ευρύτερη παγκόσμια ανακατανομή μαλακής ισχύος προς όφελος της Κίνας και εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών και του ευρύτερου δυτικού κόσμου.

Η πραγματικότητα στην πολιτική και, κυρίως, στη διεθνή πολιτική, είναι ρευστή και απρόβλεπτη, με πολλές μεταβλητές να την επηρεάζουν και να την καθορίζουν. Όταν πρόκειται για πολιτικές αλλαγές μικρής κλίμακας, μια πανδημία είναι δυνατόν να αποδειχθεί καταλυτική. Όταν πρόκειται όμως για αλλαγές παγκόσμιας, συστημικής κλίμακας, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη. Μπορούμε όμως να υποστηρίξουμε ότι οι πανδημίες, αν και δεν αποτελούν τους αποκλειστικούς υπαίτιους τέτοιων αλλαγών, είναι πολύ πιθανόν να τις επιταχύνουν.

*Επίκουρος Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

The post Οι πολιτικές επιπτώσεις των πανδημιών appeared first on De Jure.

Αυστηροί περιορισμοί στη λειτουργία των Δικαστηρίων θα ισχύουν μέχρι το τέλος Απριλίου, βάσει απόφασης που έλαβε το Ανώτατο Δικαστήριο με γνώμονα την προστασία της δημόσιας υγείας. Μετά τα δρακόντεια μέτρα που αποφάσισε η κυβέρνηση, αλλά και τις έντονες αντιδράσεις του δικηγορικού κόσμου στην ανακοίνωση που εξέδωσε το Ανώτατο την περασμένη βδομάδα, πραγματοποιήθηκε το πρωί της Δευτέρας (16.03) σύσκεψη όλων των εμπλεκομένων όπου ομόφωνα συμφωνήθηκε ότι:

1. Η Δικαιοσύνη πρέπει και θα συνεχίσει να λειτουργεί ως μία από τις συντεταγμένες εξουσίες της Πολιτείας και ως σημαντικός πυλώνας κράτους δικαίου.

2. Οι περιορισμοί που ανακοινώθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο για την παρεμπόδιση της εξάπλωσης του ιού και για προστασία της δημόσιας υγείας, αναπόφευκτα επηρεάζουν τη λειτουργία των Δικαστηρίων και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να περιοριστεί η συγκέντρωση ατόμων στα Δικαστήρια και η εκδίκαση των πλείστων υποθέσεων εξαιρουμένων των επειγουσών υποθέσεων προς προστασία της δημόσιας υγείας.

Εν συνεχεία, ασκώντας τις δικές της εξουσίες, η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποφάσισε όπως ανασταλεί προσωρινά η εκδίκαση ή η περαιτέρω προώθηση όλων των υποθέσεων σε όλα τα Δικαστήρια, κάθε βαθμίδας και δικαιοδοσίας, από τις 16.3.2020 μέχρι και 30.4.2020, πλην των ακολούθων εξαιρέσεων:

Σε ό,τι αφορά τις πολιτικές υποθέσεις θα εκδικάζονται:

(i) αιτήσεις για ενδιάμεσα διατάγματα σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις. Το κατεπείγον της εκδίκασης κρίνεται από τον αρμόδιο Δικαστή, από τον οποίο και λαμβάνεται σχετική άδεια.
(ii) εφέσεις που αφορούν διαδικασίες πλειστηριασμού ακινήτων δυνάμει του Μέρους VIA του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965, όπως έχει τροποποιηθεί.
(iii) αιτήσεις για έκδοση ενταλμάτων Habeas Corpus,
(iv) διαδικασίες εκδόσεως φυγοδίκων ή εκζητουμένων προσώπων,
(v) προνομιακά εντάλματα επείγουσας φύσεως, κατά την κρίση του Δικαστηρίου,
(vi) διαδικασίες που αφορούν πολιτικό άσυλο επειγούσης φύσεως κατά την κρίση του Δικαστηρίου, και
(vii) εφέσεις, επείγουσας μορφής, κατά την κρίση του Δικαστηρίου.

Σε ό,τι αφορά τις ποινικές υποθέσεις θα εκδικάζονται:

(i) υποθέσεις όπου οι κατηγορούμενοι τελούν υπό κράτηση,
(ii) υποθέσεις όπου ζητείται η κράτηση υπόπτων ή κατηγορουμένων, περιλαμβανομένων προσωποκρατήσεων.
(iii) υποθέσεις που αφορούν τον περί Λοιμοκαθάρσεως Νόμο και τα σχετικά Διατάγματα τα οποία έχουν εκδοθεί από τον Υπουργό Υγείας.
(iv) υποθέσεις επείγουσας μορφής κατά την κρίση του Δικαστηρίου και
(v) εφέσεις όπου διάδικος εκτίει ποινή φυλάκισης ή τελεί υπό κράτηση ή οποιαδήποτε έφεση κριθεί ως εξαιρετικά επείγουσα από το Δικαστήριο.

Εξαιρούνται επίσης από την αναστολή εκδίκασης οι κατεπείγουσες διαδικασίες που αφορούν στην αναζήτηση διατάγματος ψυχιατρικής νοσηλείας, νομικής αρωγής που αφορούν τα πιο πάνω, στην αναζήτηση οποιωνδήποτε διαταγμάτων επείγουσας μορφής δυνάμει ειδικών νομοθετημάτων όπως για παράδειγμα διατάγματα απομάκρυνσης ή άλλα διατάγματα που αφορούν τον περί Βίας στην Οικογένεια Νόμο κτλ. Νοείται ότι η καταχώρηση και εκδίκαση τέτοιων διαταγμάτων τελεί υπό την κρίση του κατεπείγοντος από το αρμόδιο Δικαστήριο.

Εξαιρείται επίσης η έκδοση αποφάσεων σε όλες τις βαθμίδες και διαδικασίες.

Επιπλέον, τα  πρωτοκολλητεία θα δέχονται καταχωρήσεις ως εξής:

(i) Αγωγών, προσφυγών, γενικών αιτήσεων ή άλλων διαδικασιών, οι οποίες συνοδεύονται με αιτήσεις για έκδοση ενδιαμέσων διαταγμάτων επειγούσης φύσεως. Το κατεπείγον της καταχώρησης κρίνεται από το αρμόδιο Δικαστήριο.
(ii) Εφέσεων αναφορικά με διαδικασίες πλειστηριασμού ακινήτων δυνάμει του μέρους VIA του νόμου ως ανωτέρω.
(iii) Εφέσεων και προνομιακών ενταλμάτων επείγουσας μορφής, κατά την κρίση του Δικαστηρίου.
(iv) Αιτήσεων σε αναφορά με εκδόσεις φυγοδίκων – εκζητουμένων.
(v) Ποινικών υποθέσεων όπου σκοπείται να ζητηθεί κράτηση των κατηγορουμένων.
(vi) Ποινικών υποθέσεων κατ΄ εφαρμογή του περί Λοιμοκαθάρσεως Νόμου και των σχετικών Διαταγμάτων τα οποία έχουν εκδοθεί από τον Υπουργό Υγείας.
(vii) Ποινικών υποθέσεων για τις οποίες ζητείται ειδικά η καταχώρηση από τον Έντιμο Γενικό Εισαγγελέα ως επειγούσης μορφής.

Θα γίνεται δεκτή επίσης η καταχώρηση αιτήσεων νομικής αρωγής σε σχέση και σε αναφορά με τις πιο πάνω εξαιρέσεις.

Θα γίνεται δεκτή επίσης η καταχώρηση αιτήσεων σε αναφορά με διαδικασίες ψυχιατρικής νοσηλείας ή προς έκδοση διαταγμάτων επειγούσης φύσεως με βάση οποιοδήποτε νομοθέτημα ως ανωτέρω.

Θα γίνεται δεκτή επίσης η καταχώρηση οποιωνδήποτε υποθέσεων, σε σχέση με τις οποίες προβλέπεται εκ του Συντάγματος ή του Νόμου προθεσμία και/ή παραγραφή.

Θα γίνεται δεκτή περαιτέρω η επαγωγή όρκων σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, κατά την κρίση του αρμόδιου Πρωτοκολλητή.

Πέραν τούτων, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του Ανωτάτου, αναστέλλονται μέχρι και 30.4.2020 οι προθεσμίες που προβλέπονται από τους Θεσμούς και οι καθορισθείσες δικαστικά προθεσμίες για τη διενέργεια δικαστικών πράξεων, ενώ ζητήματα λειτουργίας των Δικαστηρίων που προκύπτουν από την εφαρμογή των παρόντων μέτρων ρυθμίζονται με αποφάσεις του Διοικητικού Προέδρου κάθε Δικαστηρίου.

Σημειώνεται ότι, το Ανώτατο Δικαστήριο μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να  διαφοροποιήσει τις πιο πάνω οδηγίες ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες.

The post Σε ρυθμούς… πανδημίας η λειτουργία των Δικαστηρίων appeared first on De Jure.

Γράφει: Νάταλι Μιχαηλίδου

Ασκώντας τις εξουσίες που παρέχει το άρθρο 6 (γ) και (δ) του περί Λοιμοκαθάρσεως Νόμου, Κεφ. 260, οι οποίες του εκχωρήθηκαν με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (10.03), ο υπουργός Υγείας προχώρησε, με την έκδοση Διατάγματος, στον καθορισμό μέτρων για παρεμπόδιση της εξάπλωσης του κορωνοϊού.

Ως γνωστό, με βάση το Διάταγμα που έχει δημοσιευθεί στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας, απαγορεύεται η συγκέντρωση και παραμονή άνω των 75 ατόμων στον ίδιο ενιαίο κλειστό χώρο, ακυρώνονται οι μαζικές εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις, παρελάσεις και συναυλίες σε δημόσιους χώρους, ενώ η διεξαγωγή ποδοσφαιρικών και άλλων αγώνων θα πραγματοποιούνται χωρίς την παρουσία θεατών. Όλα τα μέτρα ισχύουν μέχρι τις 31 Μαρτίου.

Νομική βάση
Ο Νόμος, δυνάμει του οποίου έχει εκδοθεί το Διάταγμα, παρέχει στο Υπουργικό Συμβούλιο (άρθρο 6) τη δυνατότητα και την εξουσία έκδοσης Kανονισμών. Επιπλέον, παρέχει στον Υπουργό Υγείας (6Α) τη δυνατότητα «να εκδίδει διατάγματα με τα οποία να τροποποιούνται τα τεχνικά παραρτήματα του νόμου ή των Κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει αυτού». Τα άρθρα 6 (γ) και (δ) αφορούν στην παρεμπόδιση της εξάπλωσης και της μετάδοσης «οποιασδήποτε επικίνδυνης μολυσματικής ασθένειας από τη Δημοκρατία ή από οποιαδήποτε τοπική περιοχή εντός της Δημοκρατίας, είτε είναι μολυσμένη τοπική περιοχή είτε όχι, σε οποιαδήποτε τοπική περιοχή εκτός της Δημοκρατίας».

Όσον αφορά δε σε ποινές, το άρθρο 7 προνοεί «φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες ή σε πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις τετρακόσιες πενήντα λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές της φυλάκισης και του προστίμου», αναφερόμενο ρητά σε πρόσωπο το οποίο παραβαίνει οποιοδήποτε από τους Κανονισμούς που εκδίδονται βάσει του Περί Λοιμοκάθαρσης Νόμου.

Εντούτοις, μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδοθεί Κανονισμοί ούτε από το Υπουργικό Συμβούλιο, ούτε από τον Υπουργό Υγείας στον οποίο έχει εκχωρηθεί η εξουσία, γεγονός που καθιστά προβληματική την εφαρμογή του συγκεκριμένου άρθρου. «Όσο δεν υπάρχουν Κανονισμοί δεν μπορεί να υπάρχει ποινική ευθύνη με βάση τον Περί Λοιμοκάθαρσης», υποστηρίζουν νομικοί και παραπέμπουν στις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και στις αυστηρότερες ποινές που προβλέπονται για αμέλεια διάδοσης επικίνδυνων νόσων.

Προαπαιτούμενο οι Κανονισμοί
«Για να μπορεί να εφαρμοστεί η ποινή που προβλέπεται στο άρθρο 7 του περί Λοιμοκάθαρσης Νόμου, τον οποίο επικαλείται το Υπουργικό και ο υπουργός Υγείας, θα πρέπει να έχουν εκδοθεί κανονισμοί», υποστηρίζει ο Σίμος Αγγελίδης και προσθέτει ότι «στο παρόν στάδιο δεν φαίνεται να έχουν εκδοθεί Κανονισμοί από το Υπουργικό».

Συνεπώς, όπως εξηγεί, οι Κανονισμοί αποτελούν προαπαιτούμενο και «μέχρι και την έκδοσή τους δεν θα μπορεί να εφαρμοστεί η πρόνοια ότι άτομο το οποίο παραβιάζει τα διατάγματα τα οποία εκδίδονται είτε από τον Υπουργό είτε από το υπουργικό συμβούλιο θα είναι ένοχο αδικήματος το οποίο και θα υπόκειται σε φυλάκιση, μετά από καταδίκη του, που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες ή πρόστιμο το οποίο δεν υπερβαίνει το αντίστοιχο των 450 λιρών σε ευρώ».

Ξεκάθαρες, σε κάθε περίπτωση, παραμένουν οι διατάξεις του Ποινικού Κώδικα

Παράλληλα με την εκχώρηση των εξουσιών του άρθρου 6 (γ) και (δ), με βάση το άρθρο 3 του περί Εκχωρήσεως της ενασκήσεως των Εξουσιών των Απορρεουσών εκ τινός Νόμου (Ν. 23/1962), το υπουργικό Συμβούλιο δύναται να εξουσιοδοτήσει τον αρμόδιο Υπουργό να εκδώσει Κανονισμούς, αναφέρει ο Ηλίας Στεφάνου. Εξηγεί συγκεκριμένα ότι «βάσει του νόμου του 1962 παρέχεται η δυνατότητα έκδοσης Κανονισμών και αυτό φαίνεται ότι έγινε με εκχώρηση των εξουσιών στον υπουργό Υγείας σε προηγούμενη ημερομηνία».

Το υπουργικό έδωσε τη δυνατότητα στον υπουργό με διατάγματα, να εκδίδει Κανονισμούς γενικής φύσης, συνεχίζει και προσθέτει ότι, «οι Κανονισμοί είναι συγκεκριμένοι και όχι γενικής φύσης». Ερωτηθείς κατά πόσον αυτό είναι σύννομο, σημείωσε ότι αυτό θα κριθεί από τη Δικαιοσύνη. «Κατά πόσον αυτή η διαδικασία, δηλαδή της εκχώρησης της δυνατότητας στον υπουργό και κατά πόσον έπρεπε ο υπουργός να εκδώσει γενικής φύσης Κανονισμούς, αποτελεί ζήτημα που αν ποτέ τεθεί ενώπιον Δικαστηρίου, τότε θα αποφασιστεί», αναφέρει.

Νομική υποχρέωση όλων
Παρότι η μη έκδοση Κανονισμών, φαίνεται να καθιστά τις πρόνοιες του άρθρου 7 μία νεφελώδη αποτρεπτική απειλή, κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι προ της έκδοσης του περί Λοιμοκάθαρσης Διατάγματος ζητήθηκε η συμβουλή και η καθοδήγηση του Γενικού Εισαγγελέα και ότι δεν τίθεται οποιοδήποτε θέμα.

Ξεκάθαρες, σε κάθε περίπτωση, παραμένουν οι διατάξεις του Ποινικού Κώδικα. «Το άρθρο 190 επιτρέπει στο κράτος να κινηθεί εναντίον ατόμου το οποίο παράνομα ή από αμέλεια διαδίδει νόσο επικίνδυνη για τη ζωή», αναφέρει ο κ. Αγγελίδης και συμπληρώνει ότι «τούτο θεωρείται ως πλημμέλημα και η γενική ποινή για τα πλημμελήματα που προβλέπεται με βάση το άρθρο 35, είναι ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δύο χρόνια ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει το αντίστοιχο των 1500 λιρών σε ευρώ ή και τις δύο αυτές ποινές».

Αναφερόμενος και σε σχετική με το ζήτημα αγγλική νομολογία του 1899, ο κ. Στεφάνου διευκρινίζει ότι «ο καθένας από εμάς, από τη στιγμή που παρουσιάζει οποιαδήποτε χαρακτηριστικά του ιού και ενδέχεται να επηρεάσει άλλους, έχει νομική υποχρέωση να περιορίζεται και να προστατεύει τους υπόλοιπους -σε αντίθετη περίπτωση είναι ένοχος αυτού του αδικήματος».

Διατάγματα καραντίνας
και καθορισμός εξουσιών
Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι το άρθρο 6(ε) του περί Λοιμοκάθαρσης Νόμου, παρέχει στο Υπουργικό Συμβούλιο τη δυνατότητα έκδοσης Κανονισμών για τον καθορισμό των εξουσιών και καθηκόντων λειτουργών που δυνατό να τους ανατεθεί η εφαρμογή τους, ενώ ενδεικτικές του εύρους των εξουσιών που μπορούν να δοθούν στους λειτουργούς είναι οι πρόνοιες του άρθρου 3, του περί Λοιμοκάθαρσης και Τελωνείων Νόμου (κεφ. 295).

Τέτοια εξουσία, η οποία θα δίνει τη δυνατότητα έκδοσης Διαταγμάτων καραντίνας σε Δικαστές, θα μπορούσε σύμφωνα με τον κ. Αγγελίδη να περιληφθεί στους Κανονισμούς, ώστε να μην μπορεί να αμφισβητηθεί και παραπέμπει σε σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου όπου η επιβολή καραντίνας κρίθηκε ότι επηρέαζε το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή και στην ελευθερία (Enhorn v. Sweden, αίτηση αρ. 56529/00, ημερ. 25.01.2005, ECHR 2005).

Επιπρόσθετα, δεν έχει κηρυχθεί μολυσματική περιοχή με βάση το άρθρο 2 και δεν έχει εκδοθεί γνωστοποίηση. Υπενθυμίζεται ότι στις 21 Φεβρουαρίου, δυνάμει κανονιστικής διοικητικής πράξης (74/20) εκδόθηκε Διάταγμα, με το οποίο τροποποιήθηκε το παράρτημα των περί Λοιμοκάθαρσης (Δημόσιας Υγείας) Κανονισμών δια της προσθήκης του κορωνοΐού Covid – 19 και, ετεροχρονισμένα, του MERS.

The post Νομικές «τρύπες» στα μέτρα για τον κορωνοϊό appeared first on De Jure.

Στη λήψη αυστηρών μέτρων λόγω κορωνοϊού προχώρησε και το ΔΕΕ, σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε την Τετάρτη (11.03). Στόχος, όπως αναφέρεται, η διασφάλιση της συνέχισης της διεκπεραίωσης των υποθέσεων και, παράλληλα, η συμβολή στην προσπάθεια αποτροπής της διάδοσης της επιδημίας.

Αυτούσια η ανακοίνωση:

«Μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπισθεί κανένα κρούσμα προσβολής από τον ιό Covid-19 μεταξύ των εργαζομένων στο Δικαστήριο. Ωστόσο, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο παρακολουθεί προσεκτικά την εξέλιξη της επιδημίας από το ξέσπασμά της, αποφάσισε να προσαρμόσει τον τρόπο εργασίας του προκειμένου να αντιμετωπίσει μια καινοφανή κατάσταση.

»Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενεργεί με γνώμονα τόσο την επιτακτική ανάγκη να προστατεύσει την υγεία του προσωπικού του, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην προσπάθεια των δημοσίων αρχών να αποτρέψουν τη διάδοση του ιού, όσο και τον σκοπό συνέχισης της δικαιοδοτικής δραστηριότητας.

»Με βάση τη συνολική ανάλυση όλων αυτών των παραγόντων, το Δικαστήριο αποφάσισε ότι θα γίνεται πλέον χρήση των χώρων του μόνο για τις δραστηριότητες, οι οποίες πρέπει οπωσδήποτε να διεξαχθούν στους χώρους αυτούς, όπως είναι οι επ’ ακροατηρίου συζητήσεις. Οι λοιπές δραστηριότητες θα διεξάγονται εξ αποστάσεως, και συγκεκριμένα με τη χρήση των κατάλληλων τεχνολογικών μέσων.

Με τη λήψη αυτών των μέτρων προσαρμογής, η δικαιοδοτική δραστηριότητα θα μπορεί να συνεχιστεί όσο το επιτρέπει η υγειονομική κατάσταση, υπό την επιφύλαξη της ενδεχόμενης εξέλιξής της.»

The post ΔΕΕ: Αυστηρά μέτρα λόγω πανδημίας appeared first on De Jure.