The post Επεισόδιο 1: Λάρης Βραχίμης appeared first on De Jure.

Γράφει: Νάταλι Μιχαηλίδου

Αντί διώξεων, κατευθυντήριες
Κατευθυντήριες οδηγίες για ειρηνικές διαδηλώσεις σε εξωτερικούς χώρους εξέδωσε το υπουργείο Υγείας στις 31 Αυγούστου, βάσει των οποίων πολίτες που συμμετέχουν στις εν λόγω εκδηλώσεις υποχρεούνται να φέρουν μάσκα και να τηρούν αποστάσεις 1,5 μέτρου. Επιπλέον, θα ορίζεται διοργανωτής της κάθε διαδήλωσης, ο οποίος θα ενημερώνει τον αστυνομικό διευθυντή της επαρχίας στην οποία θα διεξαχθεί η διαδήλωση. Ο διοργανωτής θα ενημερώνει, αλλά και θα φέρει ευθύνη για οποιαδήποτε παραβίαση των νέων κατευθυντήριων γραμμών που αποφασίστηκαν. Οι συγκεκριμένες αποφάσεις, που ανακοινώθηκαν από την Έμιλυ Γιολίτη, λήφθηκαν στο πλαίσιο σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα (31.08) στο υπουργείο Δικαιοσύνης, με τη συμμετοχή του υπουργείο Υγείας και της ηγεσίας της Αστυνομίας.

Προηγήθηκαν, όμως, σκέψεις για ποινική δίωξη όσων συμμετείχαν στην εκδήλωση διαμαρτυρίας του Σαββάτου, αλλά και ανάρτηση της κ. Γιολίτη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Συγκεκριμένα, έγραψε ότι «σκοπός [της] σύσκεψης αύριο η διασαφήνιση πρακτικής εφαρμογής διατάγματος απαγόρευσης διαδηλώσεων ώστε οι αυτόκλητοι υπερασπιστές των συνταγματικών ελευθεριών να έχουν ελευθερία λόγου αλλά να μην την καταχρώνται εις βάρος υπολοίπων πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των μελών της Αστυνομίας Κύπρου».

Α. Δαμιανού: «Αδιανόητο να κυβερνούν
με διατάγματα εν έτει 2020»
«Η δήλωση της υπουργού Δικαιοσύνης έρχεται να αποκαταστήσει μια ισορροπία η οποία απουσίαζε από την ανάρτηση της προηγούμενης μέρας», δηλώνει στο dejure ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Άριστος Δαμιανού. Αναφερόμενος συγκεκριμένα σε αποκατάσταση της ισορροπίας «μεταξύ της ανάγκης για προστασία της δημόσιας υγείας και της ανάγκης για υπεράσπιση και προστασία συνταγματικά κατοχυρωμένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων», ο κ. Δαμιανού προσθέτει ότι «ασφαλώς και το υπουργείο, αλλά και η Αστυνομία θα κριθούν από τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμόσουν τα συγκεκριμένα διατάγματα και αποφάσεις».

Σχολιάζοντας υπό νομικό πρίσμα το ζήτημα, σημειώνει περαιτέρω ότι «είναι αδιανόητο εν έτει 2020 να θεωρείται σύννομο και αναλογικά σωστό κυβερνήσεις να κυβερνούν με διατάγματα τα οποία μάλιστα να αποπειρώνται να θέσουν πέραν και πάνω από νόμους και από το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας». Επομένως, σημειώνει, «θα παρακολουθούμε την κατάσταση και θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα διατηρηθεί η αναγκαία ισορροπία μεταξύ των δύο».

Κ. Ευσταθίου: «Αντιπαραγωγική και αντινομική
η πρόθεση για διώξεις»
«Ευτυχώς επικράτησαν ωριμότερες και σοφότερες σκέψεις», δηλώνει από την πλευρά του ο βουλευτής της ΕΔΕΚ, Κωστής Ευσταθίου, χαρακτηρίζοντας παρήγορο το γεγονός ότι «η υπουργός Δικαιοσύνης αλλά και οι άλλοι αρμόδιοι ξανασκέφτηκαν τις δηλώσεις τους και επανεξέτασαν το όλο θέμα, έχοντας στην ουσία υπαναχωρήσει από τις αρχικές τους προθέσεις που ήταν να ασκηθούν ποινικές διώξεις σε όσους άσκησαν το αναφαίρετο συνταγματικό δικαίωμα του συνέρχεσθαι και της έκφρασης γνώμης, όπως συμβαίνει σε κάθε δημοκρατική πολιτεία».

Τα διατάγματα των υπουργών, συνεχίζει, «με τα οποία περιορίζονται τα συνταγματικά δικαιώματα εν όψει πανδημίας, θα πρέπει πρώτα να συνάδουν με το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, να είναι απολύτως απαραίτητα και να μην ξεπερνούν το μέτρο, όπως προτάσσει άλλωστε και η αρχή της αναλογικότητας στο Δίκαιο». Σύμφωνα με τον κ. Ευσταθίου, «η πρόθεση να κατηγορηθούν όσοι άσκησαν το αναφαίρετο δικαίωμα του συνέρχεσθαι και της έκφρασης γνώμης και συμμετοχής στη διαδήλωση για τα πιστεύω τους, είτε συμφωνεί κάποιος με αυτά είτε διαφωνεί, εκτός από αντιδημοκρατική ήταν και τελείως αντιπαραγωγική και αντινομική».

Ποια είναι τα κριτήρια και ποιος είναι αυτός που θα  καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο κάποιος εκφράζει την άποψή του, διερωτάται. Συστήνοντας «λιγότερα λόγια και περισσότερη σοβαρότητα για να προστατεύσουμε τη δημόσια υγεία, αλλά και τις πολιτικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα του καθενός», σημειώνει ότι «με τον τρόπο αυτό θα εξυπηρετήσουμε πολύ καλύτερα το περί δικαίου αίσθημα παρά με θυμούς και οργίλες αντιδράσεις». Παρότι, όπως υποστηρίζει δεν βρέθηκε επί του παρόντος η χρυσή τομή, αναφέρει καταληκτικά ότι «το παρήγορο είναι ότι έχουν αντιληφθεί οι κρατούντες ότι θα πρέπει να βρεθεί, σε αντίθεση με την πρώτη οργίλη αντίδραση».

The post Δημόσια υγεία Vs πολιτικές ελευθερίες appeared first on De Jure.

• Ψήγματα αντίστασης εντοπίστηκαν μόνο στην περίπτωση του προέδρου της Επιτροπής, Γιώργου Γεωργίου, που εν είδη προαγγελίας της υπουργικής επισήμανσης ότι «κανονικά δεν υπάρχει διαδικασία επιστροφής νομοσχεδίων», ενημέρωσε τους λοιπούς βουλευτές (30.07) ότι τα εν λόγω νομοσχέδια συμπεριλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη της Επιτροπής Νομικών που θα συνεδριάσει στις 2 Σεπτεμβρίου και ζήτησε όπως μέχρι τις 26 Αυγούστου κατατεθούν στην Γραμματεία της Επιτροπής Νομικών οι προτιθέμενες τροπολογίες, θέσεις και αντιπροτάσεις για την έγκαιρη γνωστοποίηση και κοινοποίησή τους στο υπουργείο Δικαιοσύνης.

• Προηγήθηκε (27.07) εισήγηση της υπουργού για σύσταση ομάδας που θα συνέρχεται σε εβδομαδιαία βάση για επανεξέταση των νομοσχεδίων, «με στόχο την επίτευξη του απαιτούμενου βαθμού συναίνεσης, ώστε να υπάρξει το συντομότερο δυνατόν η επιθυμητή από όλους κατάληξη». (Νύξεις περί ασυνεννοησίας Πινδάρου – υπουργείου τυχόν να θεωρηθούν κακόπιστες.)

• Σε κάθε περίπτωση, είτε στη Βουλή είτε στο υπουργείο, το βασικό πακέτο της μεταρρύθμισης (ο Περί της Ενδέκατης Τροποποίησης του Συντάγματος Νόμος του 2019, ο Περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποίκιλες Διατάξεις) Τροποποιητικός Νόμος του 2019 και ο Περί Δικαστηρίων Τροποποιητικός (Αρ.2) Νόμος του 2019) είναι ακόμα στο τραπέζι. Για την -προς το παρόν- αναστολή της προώθησης της δικαστηριακής μεταρρύθμισης, οι αντιδράσεις δικηγόρων (οργανωμένων και μη) υπήρξαν καθοριστικές.

• Θεσπίστηκε, κατά τα άλλα, νομικό πλαίσιο που διέπει τη Σχολή Δικαστών, η οποία λειτουργεί ούτως ή άλλως εδώ και δύο χρόνια, χάριν στον Διευθυντή του Γραφείου Επιμόρφωσης και Μεταρρύθμισης, Γιώργο Ερωτοκρίτου. Ως εκ τούτου, με βάση όσα ψήφισε στην τελευταία (και μαραθώνια) συνεδρία της η Βουλή, η επίβλεψη της λειτουργίας της Σχολής περνά από το Ανώτατο Δικαστήριο σε νεοσυσταθέν Συμβούλιο που θα απαρτίζεται από δύο Δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, έναν Δικαστή Επαρχιακού Δικαστηρίου με δικαιοδοσία σε πολιτικές υποθέσεις, έναν Δικαστή Επαρχιακού Δικαστηρίου με δικαιοδοσία σε ποινικές υποθέσεις, έναν Δικαστή του Διοικητικού Δικαστηρίου, έναν Δικαστή Δικαστηρίου ειδικής δικαιοδοσίας, τον Πρόεδρο της Ένωσης Δικαστών και έναν ακαδημαϊκό νομικό. Πρόεδρος του Συμβουλίου, ο εκάστοτε Πρόεδρος του Ανωτάτου ή άλλο πρόσωπο που θα υποδεικνύει ο ίδιος.

• Ενώπιον Ολομέλειας βρισκόταν την ίδια ημέρα και το νομοσχέδιο που προνοούσε για την αύξηση των κλιμάκων δικαιοδοσίας των Επαρχιακών και Ανώτερων Δικαστών. Το συγκεκριμένο, μπορεί να ξεγλίστρησε από το πακέτο – return to sender, αλλά δεν γλίτωσε την αναβολή ψήφισης. Ας σημειωθεί ότι ο ΠΔΣ διατύπωνε ενστάσεις μέχρι την υστάτη, υπογραμμίζοντας ότι η αλλαγή των κλιμάκων δικαιοδοσίας σε αυτό το στάδιο «θα προκαλέσει προβλήματα που θα σχετίζονται με τη σωστή απονομή της Δικαιοσύνης», καθώς «οι πρωτοδιοριζόμενοι νέοι Δικαστές χωρίς καμία εμπειρία θα πρέπει να αντιμετωπίσουν και να δικάσουν υποθέσεις μεγάλης εμβέλειας και πολυπλοκότητας».

• Κατά τις υποδείξεις λοιπόν του Συλλόγου και μετά από σχετικό αίτημα του βουλευτή Πανίκου Λεωνίδου και αυτό το νομοσχέδιο θα πρέπει να περιμένει μέχρι τον Σεπτέμβρη, παρά τις διαμαρτυρίες του προέδρου της αρμόδιας Επιτροπής, κατά τη διάρκεια της συνεδρίας. Όπως εξήγησε ο βουλευτής του ΔΗΚΟ στον Γιώργο Γεωργίου, για το θέμα «είχε συνεννοηθεί προηγουμένως η Χριστιάνα Ερωτοκρίτου με τον Αβέρωφ Νεοφύτου».

• Εκτός από τον βουλευτή του κυβερνώντος κόμματος, πάντως, κάποιοι ξέχασαν να ενημερώσουν για την αναβολή και την υπουργό Δικαιοσύνης, που σε συνέντευξή της που δημοσιεύτηκε δύο μέρες αργότερα (βλέπε, εφημερίδα «Καθημερινή» / 2 Αυγούστου, 2020) δήλωνε ότι «στην Ολομέλεια της Βουλής την Παρασκευή ψηφίστηκε η δημιουργία Σχολής Δικαστών και η ανακατανομή της Αστικής Δικαιοδοσίας μεταξύ των βαθμίδων των Επαρχιακών Δικαστών».

• Είθισται, βεβαίως, κάποιες συνεντεύξεις να γίνονται γραπτώς και… προχρονολογημένα. Δεν είθισται να προεξοφλούνται μετά παρρησίας αποφάσεις της Βουλής από υπουργούς.

• Μεταρρύθμιση που αργεί, είναι μεταρρύθμιση;

ΜΛΝ

The post Ο Γεωργίου, η Έμιλυ και το (μεταρρυθμιστικό) βραχυκύκλωμα appeared first on De Jure.

Γράφει: Λάρης Βραχίμης, Δικηγόρος

Στη Δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα, είπε σε δηλώσεις της στην πρωινή ραδιοφωνική εκπομπή του ΡΙΚ (25.7.2020) η υπουργός Δικαιοσύνης, αναφερόμενη στην επιστροφή από τη Βουλή των νομοσχεδίων της δικαστικής μεταρρύθμισης στο υπουργείο Δικαιοσύνης, δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Πολύ ορθά το έθεσε η υπουργός. Πράγματι, στη Δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Παράλληλα, όμως, στη Δημοκρατία, θεσμικές αλλαγές γίνονται στη βάση αρχών και όχι συναλλαγών. Σε αντίθεση με ό,τι έγινε σε σχέση με την εισήγηση αναφορικά με τις ιστορικές μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη. Αλλιώς καταλήγεις σε αδιέξοδα, τα οποία δεν συνάδουν με τη Δημοκρατία.

Η αρχή της διάκρισης των εξουσιών προβλέπει ότι η κάθε μία από τις τρεις εξουσίες θα πρέπει να ενεργεί όταν ασκεί τις αρμοδιότητες που τις αναθέτει το Σύνταγμα, χωρίς οποιαδήποτε παρέμβαση από τις άλλες εξουσίες. Αυτή η αρχή σίγουρα αφορά τη δικαστική εξουσία κατά την εκτέλεση του δικαστικού της έργου. Ισχύει όμως εξίσου και σε σχέση με τις άλλες εξουσίες. Η δικαστική μεταρρύθμιση είναι ζήτημα που ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των άλλων δύο εξουσιών. Της εκτελεστικής, που έχει το δικαίωμα να καταρτίσει νομοσχέδια για τη μεταρρύθμιση και της νομοθετικής, που θα αποφασίσει αν θα τα εγκρίνει ή όχι.

Ο ρόλος των Δικαστηρίων σε αυτά περιορίζεται σε δυο σημεία:

Το πρώτο, αφορά στο δικαίωμα προστασίας των κεκτημένων δικαιωμάτων των μελών του. Οποιαδήποτε παρέμβαση σε αυτά τα δικαιώματα είναι ανεπίτρεπτη. Αυτό όμως αφορά στα προσωπικά κεκτημένα δικαιώματα των προσώπων που σήμερα είναι μέλη της δικαστικής υπηρεσίας, όχι γενικά στα κεκτημένα δικαιώματα του Ανωτάτου Δικαστηρίου ως μιας αφηρημένης έννοιας ή γενικά των Δικαστών, σημερινών και μελλοντικών.

Το δεύτερο, αφορά στο ζήτημα της συνταγματικότητας των όποιων νέων ρυθμίσεων. Το ζήτημα αυτό όμως θα κληθούν να το αποφασίσουν τα Δικαστήρια όταν και εφόσον εγερθεί ενώπιόν τους στο πλαίσιο του δικαστικού τους έργου. Δεν μπορούν να προκαταλάβουν την όποια απόφασή τους και, συνεπώς, δεν μπορούν να τοποθετηθούν σε θέματα που άπτονται αυτών των ζητημάτων στο πλαίσιο των συζητήσεων για τη μεταρρύθμιση.

Κατά τα άλλα, οι δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχουν δικαίωμα να συμμετάσχουν στη διαβούλευση ισότιμα με κάθε άλλο δικαστή, οργανωμένο σύνολο ή μεμονωμένο πολίτη. Η άποψή τους σε αυτό το ζήτημα δεν βαρύνει περισσότερο από αυτήν κάποιου άλλου. Σε μια δημόσια διαβούλευση πείθεις με τα επιχειρήματά σου, δεν επιβάλλεσαι εκ της ιδιότητάς σου.

Δεν είμαστε η πρώτη χώρα στον κόσμο που έχει προχωρήσει σε δικαστική μεταρρύθμιση. Αν κοιτάξουμε τι συνέβηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο σε σχέση με την κατάργηση του House of Lords και την αντικατάστασή του με το Supreme Court of the UK, θα δούμε ότι εκεί προηγήθηκε εκτεταμένη διαβούλευση. Με πλήρη διαφάνεια όμως. Στην οποία συμμετείχαν και οι δικαστές του House of Lords με γραπτή εισήγηση, όχι στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης που έδινε την εικόνα της συναλλαγής. Γραπτής εισήγησης που δημοσιεύθηκε μαζί με τις άλλες εισηγήσεις που υποβλήθηκαν, όπως συμβαίνει σε όλες τις διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης, μαζί με εισηγήσεις από magistrates και recorders από τους οποίους επίσης ζητήθηκαν οι απόψεις ισότιμα με κάθε άλλο. Στην οποία γραπτή εισήγησή τους, οι δικαστές του House of Lords εξέφρασαν πρώτα τη διαφωνία πολλών μελών τους στην κατάργηση του Δικαστηρίου, αλλά συμμετείχαν με εποικοδομητικές εισηγήσεις στη διαδικασία. Η οποία διαφωνία των Law Lords δεν θεωρήθηκε ότι αποτελούσε εμπόδιο που θα έπρεπε να υπερπηδηθεί για να ανοίξει ο δρόμος στη μεταρρύθμιση. Το House of Lords καταργήθηκε και το Supreme Court δημιουργήθηκε, παρά τη διακηρυγμένη αντίθετη άποψη των Law Lords.

Το πρόβλημα με την υποτιθέμενη διαβούλευση που έγινε σε σχέση με τη δικαστική μεταρρύθμιση είναι ακριβώς ότι αυτή είχε αδιαφανή, καθαρά διαδικαστικό και προσχηματικό χαρακτήρα. Στην πραγματικότητα η όλη διαδικασία πήρε τον χαρακτήρα της συναλλαγής στη βάση της ανάγκης προστασίας αδιευκρίνιστων συμφερόντων που δεν αφορούν την κοινωνία, όχι στη βάση αρχών.

Σε μια δημόσια διαβούλευση πείθεις με τα επιχειρήματά σου, δεν επιβάλλεσαι εκ της ιδιότητάς σου.

Αυτό αντικατοπτρίζεται από την ίδια την ποιότητα της υποτιθέμενης διαβούλευσης στην οποία έκανε αναφορά η υπουργός. Μια δημόσια διαβούλευση ξεκινά με την παράθεση από το όργανο που διεξάγει τη διαβούλευση των αρχών που αποτελούν το υπόβαθρο του όλου εγχειρήματος, την ανάλυση των στόχων που θέλει να πετύχει και την παράθεση των πιθανών τρόπων που μπορεί να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι. Στη βάση αυτών ζητείται από όσους συμμετέχουν στη διαβούλευση να απαντήσουν σε συγκεκριμένα ερωτήματα και τους δίνεται επαρκής χρόνος να καταθέσουν τις εισηγήσεις τους (το consultation paper της κυβέρνησης του ΗΒ για τη δημιουργία του Supreme Court θα το βρείτε εδώ).

Στη βάση των εισηγήσεων αυτών ετοιμάζονται οι προτάσεις του οργάνου που έκανε τη διαβούλευση, που συνοδεύονται με έκθεση στην οποία εξηγείται πώς κατέληξαν στις προτάσεις τους για νομοθετική τροποποίηση, πώς αυτές οι προσπάθειες ικανοποιούν τους στόχους που εξαρχής εξαγγέλθηκαν και πώς συνάδουν με τις αρχές που αποτελούν το υπόβαθρό της. Στην ίδια έκθεση γίνεται αναφορά στη διαβούλευση που προηγήθηκε, καταγράφονται οι διάφορες απόψεις που υποβλήθηκαν και φαίνεται ξεκάθαρα πώς η διαβούλευση επηρέασε τη διαμόρφωση των τελικών εισηγήσεων. Τίποτα από όλα αυτά δεν τηρήθηκε σε σχέση με τα συγκεκριμένα νομοσχέδια. Απολύτως τίποτα.

Συνεπώς, η αντίδραση που παρουσιάζεται από τους δικηγόρους δεν πρέπει να τρομάζει κανένα. Αντίθετα, είναι απόδειξη ότι τα υγιή αντανακλαστικά της κοινωνίας μας εξακολουθούν να λειτουργούν. Θα δούμε τελικά αν σε αυτή την περίπτωση θα επικρατήσει το ορθό. Διαφορετικά, θα πρέπει να δεχτούμε ότι αν στις Δημοκρατίες δεν υπάρχουν αδιέξοδα, τότε κάτι δεν πάει καλά με τη δική μας ώστε να έχουμε βρεθεί εγκλωβισμένοι σε ακόμα ένα αδιέξοδο, αδυνατώντας για άλλη μια φορά να δώσουμε στην κοινωνία τη λύση που δικαιούται και αναμένει στα προβλήματα που ταλανίζουν τη Δικαιοσύνη.

The post Θεσμικές αλλαγές στη βάση αρχών και όχι συναλλαγών appeared first on De Jure.